Groningse woonterp verrijst op baggerspecie

Wat te doen met vervuilde baggerspecie? Gewoon na reiniging gebruiken als grondlaag voor een woonterp. Het plan wordt uitgevoerd bij Winsum in Groningen....

Die schreef vervolgens een prijsvraag uit om een creatieve oplossing te vinden voor het baggerprobleem. Grontmij is één van de drie finalisten van de prijsvraag. De finale is pas in mei, maar Grontmij is maar vast begonnen met de uitvoering.

Het landschap is idyllisch, een paar kilometer van de stad Groningen. Groen en licht glooiend, de weg meandert er doorheen. Drie wierden - het Groningse woord voor terpen - zullen worden opgehoogd met baggerspecie.

Het herstelproject van de wierden slaat meerdere vliegen in één klap. De baggerspecie wordt opgeborgen; niet in lelijke depots langs de weg, maar onzichtbaar als ondergrond. Tegelijkertijd komen er twintig woningen bij op Valcum, een van de drie wierden.

Deze woningen voldoen aan een steeds toenemende vraag naar hoog en landelijk wonen. Daar komt nog bij dat iets van het oude Groninger landschap in ere wordt hersteld. Iedereen blij dus.

Toekomstige bewoners van wierdendorp Valcum hoeven niet bang te zijn voor de verontreiniging in het slib, verzekert projectleider Ate Wijnstra. Het slib wordt goed gereinigd en afgedekt.

Het voldoet dan perfect aan de eisen van het Bouwstoffenbesluit en mag dus als bouwmateriaal worden gebruikt. De bagger is vrijgekomen bij het verbreden en uitdiepen van vaarten in de omgeving, zoals het Van Starkenborghkanaal.

'Bodemverontreiniging komt voor in vijf klassen: 0 tot en met 4', legt Wijnstra uit. In het slib zitten vooral PAK-houdende stoffen. 'Klasse 0 is schoon en 4 is ernstig vervuild. Voor de ophoging van de wierden willen we vooral klasse 2 en 3 gebruiken. Dat is goed schoon te maken met de sedimentatietechniek', aldus Wijnstra.

Voor de wierde Valcum wil Grontmij ook sterker vervuild slib gebruiken als wegfundering. Ook dat is geen probleem, want dat kan gemakkelijk geïmmobiliseerd worden, waardoor de verontreiniging blijft zitten waar die zit. Bovendien wordt de sliblaag afgedekt met een laag van een meter dik. Het sterkst vervuilde slib wordt het diepst ingebouwd door schoner slib.

Het reinigingsproces neemt twee à drie jaar in beslag. Wijnstra schat dat het een jaar of vijf duurt tot de grond bouwrijp is. Nu al wordt hij platgebeld door architecten met spannende ideeën.

De wierden werden in de negentiende en twintigste eeuw voor een groot deel afgegraven. De grond was erg vruchtbaar en werd gretig verkocht als mest en bodemverbeteraar. Bij de wierde Wierum torenen kerk en begraafplaats boven het landschap uit met verticale randen van een meter of vijf. Als de wierde klaar is, zal de kerk nog ongeveer een meter hoger liggen dan de rest.

Wijnstra wijst naar een boerderij in de verte. Nu is het nog een groene vlakte, maar over een jaar of drie ligt hier 360 duizend kuub baggerspecie. 'De bebouwing komt te liggen in een hoefijzervorm. Die boerderij wordt een herberg: herberg het Hoefijzer .'

Op een kaartje laat hij zien waar de herberg straks staat . In de leegte van het hoefijzer komt het dorpsplein. Daar komt een oriëntatiezuil met een leugenbank er omheen.

De twintig woningen worden uitgevoerd in rode baksteen. Wijnstra benadrukt dat het eigentijdse woningen moeten worden. 'Je moet ervoor waken dat het niet kneuterig of Efteling-achtig wordt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden