Groningen

De Facebookpagina 'Groningers in opstand' had gisteravond 23.312 likes. Dat valt tegen voor een boze provincie met ruim een half miljoen inwoners, maar misschien vinden de Groningers de social media ongeschikt als plek om je ongenoegen te uiten en doen ze het daar liever op de goeie oude manier: met spandoeken oprukken richting gemeente- of provinciehuis.


Een gewoonte die moet worden toegejuicht. 'Woede' op Facebook en Twitter is van piepschuim en heeft het soortelijk gewicht van een scheet in een januaristorm. Het is waardeloze wegwerpwoede. Misschien moeten we de rol van social media als thermometers van de samenleving maar weer eens gaan relativeren. Wat daar doorgaat voor woede en verontwaardiging is meestal niet meer dan verveling, pesten of een vorm van continue kortsluiting in het hoofd.


Dan liever de Groningse man op tv die gewoon een ouderwetse protestsong ging zingen. De eerste zin luidde 'Wat dou die mit mien Grunn?' - wat doen ze met mijn Groningen? Nog niet echt van blinde woede en revolutionair elan vervuld, dat klopt. Maar Groningers zijn van het understatement. Een klein woord kan daar grote emoties aanduiden.


Volgens Max van den Berg, de commissaris der koning, zijn de Groningers nu zo boos en verbitterd, dat de 'license to operate' van de NAM in het geding is. Max studeerde sociologie aan de RUG in de jaren zestig, dus die weet alles van verelendung en de kracht van de massa's. Het voorkomen van revolutie kost volgens Max een miljard euro.


De Groningers zijn woedend omdat ze zich genaaid voelen door Den Haag. Dat gevoel heerst al heel lang in de provincie, vermoedelijk ontstond het vrij snel nadat op 29 mei 1959 bij Slochteren een allemachtig grote voorraad aardgas was aangetroffen. In het gebied van herkomst hadden ze weinig profijt van de schat onder hun voeten - Noordoost- Groningen was arm en dat is het nog steeds.


Met bijbehorende verongelijktheid: 'Groningen wordt leeggezogen', staat er op de Facebooksite. 'Mensen worden belazerd door de overheid' en 'Nederland verrijkt zich met het Groningse gas'. Daar zijn de aardbevingen bijgekomen. Elke trilling is een uiting van opgekropte woede.


En nu gaat in Delfzijl ook de aluminiumsmelterij Aldel nog dicht vanwege een even ondoorgrondelijk als absurd systeem van Europese energieprijzen en -subsidies, die het goedkoper maken een stroomkabel vanuit Duitsland naar de overkant van de Eems te leggen dan de energie te betrekken van een van de centrales aan de Eemshaven.


Voor veel Groningers is de sluiting van Aldel het definitieve bewijs dat ze worden gemangeld in een duister spel waarin alles en iedereen samenspant en dat eindigt in een werkloos en uitzichtloos bestaan in trillende huizen vol scheuren. Het gevoel van eeuwig slachtofferschap werd maandag verwoord door een voormalige werknemer van Aldel: 'Wij zijn weer de sigaar hier in het Noorden.'


Ik stel voor dat ze in Groningen stoppen met zielig doen en zich gaan beraden op concrete stappen in de onderhandelingen. Misschien helpt een beetje dreigen: het gas zit daar in de grond en niet onder het Plein in Den Haag.


In Den Haag moeten ze zich realiseren dat de Engelse aanpak - 1 procent van de opbrengst van delfstoffen keert terug naar het winningsgebied ter compensatie van de schade - alleszins redelijk is.


Er zit nog voor 150 miljard euro gas in de grond: het Miljard van Max is een bescheiden eis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden