Groningen shockproof maken gaat 27 jaar duren

Het wordt steeds duidelijker dat het door aardbevingen geplaagde Groningen een ingrijpende verstevigingsopgave wacht. Mogelijk moeten 170 duizend gebouwen preventief worden versterkt - 80 duizend meer dan gedacht.

Stutwerk bij een woning in Bedum. Beeld ANP

De kosten voor de operatie, die naar schatting 27 jaar zal duren, kunnen oplopen tot 30 miljard euro. Een en ander blijkt uit een analyse van ingenieursbureau Van Rossum in opdracht van het provinciebestuur. 'Veel mensen zullen jarenlang in een onveilige woning wonen. Dit is sociaal gezien geen optie', aldus het rapport. Het gaat om 152 duizend woningen en nog eens 18 duizend andere gebouwen, zoals scholen, winkels zorginstellingen en (monumentale) kerken. Dat komt neer op tweederde van de panden in het bevingsgebied.

Het tijdelijk elders onderbrengen van zoveel mensen wordt 'een bijna onmogelijke opgave' genoemd 'die tot een enorme sociale onrust kan leiden.' Bijkomend probleem is dat er weinig kennis is op het gebied van aardbevingsbestendig bouwen.

Aardbevingsbestendig bouwen

Uitgangspunt voor de berekeningen van het ingenieursbureau is de Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR). Dat is de in februari verschenen voorlopige norm voor aardbevingsbestendiger bouwen. Een stuurgroep van het ministerie van Economische Zaken schatte toen dat 30 duizend tot 90 duizend huizen verstevigd zouden moeten worden. De kosten werden geraamd op 6,5 miljard euro. Flats en appartementencomplexen werden buiten beschouwing gelaten.

Minister Henk Kamp (VVD) van Economisch Zaken heeft beloofd dit jaar 3.000 huizen te laten versterken. Maar tot op heden is er geen pand verstevigd. Het Centrum Veilig Wonen, dat tot de komst van een nieuwe Rijksdienst verantwoordelijk is, verwacht volgende maand de eerste huizen aan te pakken.

Bouwkundig versterken stelt verantwoordelijken voor dilemma's. Soms volstaat een eenvoudige ingreep. In andere gevallen moeten huizen tot de laatste steen worden afgebroken, om vervolgens opnieuw te worden opgebouwd. Bewoners zullen weken tot een jaar hun huis uit moeten.

Risicoanalyse

De kosten van versteviging - gemiddeld 200 duizend euro - zijn bovendien vaak hoger dan de waarde van het huis. De bewoners van 43 huizen in Loppersum kregen vorige week te horen dat hun woning gesloopt en herbouwd wordt, omdat versterken technisch complex en te duur is. Waarschijnlijk wacht meer huizen dit lot.

Het KNMI werkt ondertussen aan een risicoanalyse voor het aardbevingsgebied. Men hoopt en verwacht dat de gevaren naar beneden worden bijgesteld. Dat zou de verstevigingsopgave verkleinen.

'Maar ook dan blijft dit een operatie zonder precedent en met een enorme impact', zegt scheidend gedeputeerde William Moorlag (PvdA). Vooral het tempo waarin versterkt wordt baart hem zorgen. 'Welk perspectief bied je mensen die pas over tien jaar aan de beurt zijn?'

Uitkoopregeling

Moorlag pleit daarom voor een uitkoopregeling, die nu wordt onderzocht. 'Mensen mogen niet opgesloten raken in onveilige en onverkoopbare woningen', zegt Moorlag. 'Velen zoals ik zullen in het gebied blijven wonen. Maar er moet een uitweg zijn.'

Ook moet de vraag worden gesteld of het middel niet erger is dan de kwaal, vindt de bestuurder. 'Niet vanuit budgettaire overwegingen, maar vanuit het perspectief van leefbaarheid. Het eerlijke verhaal is dat wonen in Groningen de komende decennia onveiliger is dan wonen elders in Nederland. Straks investeren we miljarden in een verbunkerde samenleving, waar mensen nog steeds niet honderd procent veilig zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden