Groningen onthaalt Kamp op gejoel

Minister Kamp begrijpt de inwoners, zegt hij. 'Het zijn rustige, redelijke mensen, bezorgd om hun veiligheid.' Buiten breken de eerste demonstranten door de politie-afzetting.

LOPPERSUM - Het vertrouwen terugwinnen in Groningen, daar is minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) vrijdag voor afgereisd naar Loppersum. Inwoners zien het dorp steeds meer als wingewest, vanwege de aardbevingen die hier worden veroorzaakt door gaswinning. Kamp begrijpt de bewoners, zegt hij in het gemeentehuis. Hij leeft met ze mee. 'Het zijn heel rustige en redelijke mensen, die bezorgd zijn om hun veiligheid in het mooie Groningse land.'


Terwijl hij dat zegt, breken buiten demonstranten door de politie-afzetting. Met tientallen bonken ze op de ramen van de zaal waar de minister spreekt. Het gerinkel en gejoel van de menigte is heel dichtbij. Even is Kamp stil, maar dan gaat hij verder met het vertellen van zijn verhaal, om de inwoners gerust te stellen.


Dit heeft hij ze te bieden:


Groningen kan de komende drie jaar getroffen worden door aardbevingen met een kracht van 4,1 op de schaal van Richter. Bij zo'n beving lopen huizen kans op grote schade. Dijken kunnen het begeven. De gaswinning wordt daarom in 2014 en 2015 gereduceerd tot 42,5 miljard kuub per jaar. In 2016 zal dat verder dalen tot 40 miljard kuub. Ook stelt hij geld beschikbaar: 1,18 miljard voor de komende vijf jaar. Dat is bedoeld om schade aan huizen te vergoeden en te investeren in de regio.


Het is geen aanbod waar de Groningers meteen van achteroverslaan. Ze weten: 42,5 miljard kuub is wat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) al jarenlang gemiddeld mag oppompen. Dit is hooguit een verlaging ten opzichte van de afgelopen drie jaar, toen recordaantallen van meer dan 50 miljard kuub gas uit de grond zijn gehaald. Ze weten ook: de commissie-Meijer adviseerde in november om de NAM apart te laten betalen voor schade, en dat niet te regelen via een fonds om ook te investeren in de regio.


Buiten klinkt het gejoel steeds harder. Tractoren van demonstranten blokkeren de toegangsweg. De menigte lijkt bijna binnen te staan. Beveiligers hopen dat de deuren van het gemeentehuis het houden. De politie vormt een cordon tussen de demonstranten op het plein en de zaal waar de minister spreekt. Een actievoerder wordt gearresteerd.


Binnen reageert de burgemeester van Loppersum, Albert Rodenboog (CDA), afgemeten. Hij adviseert om 'de komende dagen het besluit te laten landen'. Rodenboog is eerste burger van een gemeente waar sommige burgers het liefste zouden verhuizen naar buiten de regio, omdat ze zich niet meer veilig voelen. Voor mensen die dringend weg willen, stelt het Rijk nu een potje beschikbaar: 15 miljoen euro. De overheid erkent, voor het eerst, dat de waarde van huizen in Groningen is gedaald als gevolg van de aardbevingen.


Rond het kwetsbare Loppersum moet de gaswinning geheel worden stilgelegd, adviseert Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), toezichthouder op de gaswinning in Nederland. Maar dat doet Kamp niet. Hij volgt naar eigen zeggen 'de strekking van het advies': de winning in vijf putten rond Loppersum wordt gereduceerd met tachtig procent. Want een beetje gas uit Loppersum is nodig om Nederland de winter door te helpen.


Al een jaar lang probeert Kamp vertrouwen te herstellen in deze uithoek van het land. In Loppersum werd hij aanvankelijk onthaald door inwoners die beleefd naar hem luisterden. Wat een rustige, redelijke mensen, moet hij hebben gedacht. Hij besloot de gaswinning niet gelijk te verminderen, maar eerst heel 2013 uit te trekken voor onderzoek. Dat jaar waren er meer bevingen dan ooit.


'De minister heeft een fors besluit genomen, maar we zijn dan ook van ver gekomen', zegt commissaris van de koning Max van den Berg (PvdA). Het gebeuk tegen de ramen hoort hij aan met een zweem van een glimlach. Hij is een beetje van het verzet, van de mensen buiten. Het afgelopen jaar liet hij geen gelegenheid onbenut om in Den Haag te benadrukken dat Groningen op zijn minst compensatie verdient voor decennia aan gaswinning. Het bedrag van 1 miljard om te investeren in de regio heeft hij bedacht.


Dat de gaswinning nu verminderd wordt, ook al is het maar weinig, vindt hij toch een 'belangrijke beweging in onze nationale geschiedenis'. Groningers voelen zich niet serieus genomen, waarschuwt de provinciebestuurder. Er zal nog veel meer moeten worden gedaan door het Rijk en de NAM, dat een aardbeving met een kracht van 4,1 tot op de dag van vandaag als 'acceptabel' beschouwt. 'Geschonden vertrouwen laat zich niet zomaar herstellen.'


Maar Kamp gelooft dat het goed komt als hij over enkele dagen de gaskraan in Loppersum laat dichtdraaien. 'Mensen moeten het eerst zelf zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden