Groningen is een jaar later 'hartstikke rustig'

'Je bereidt je op oudejaarsavond voor zoals je je op grotere evenementen voorbereidt', zegt J. Wallage, burgemeester van Groningen. Zijn voorganger, H....

Van onze verslaggever

Wio Joustra

GRONINGEN

Twaalf maanden na de eindejaarsrellen in de Groninger Oosterparkwijk zit niemand van de voornaamste betrokkenen meer op zijn of haar oude post. Zelfs het toenmalige SP-Statenlid Sjon Lammerts is naar een andere politieke partij overgestapt. Op hem richtte zich aanvankelijk de woede van enkele raddraaiers in de wijk. De daarop volgende explosie van vernielingen en geweld bleef tot schrik van een hele natie door de politie onbeantwoord.

Na een jaar is de enige conclusie dat de rellen, in samenhang met de affaire-Lancee, een domino-effect teweeg hebben gebracht dat in geen verhouding staat tot het incident.

Zonder Oosterparkwijk zou Paars II er anders hebben uitgezien. Jacques Wallage had zijn jongensdroom, het burgemeesterschap van Groningen, later in vervulling zien gaan en was wellicht minister geworden. Was hij op zijn oude post van fractievoorzitter van de PvdA blijven zitten, dan had toch zeker Ad Melkert opnieuw deel uitgemaakt van de ministersploeg van premier Kok. En wellicht zou er zelfs weer een post hebben ingezeten voor Winnie Sorgdrager, de oud-minister van Justitie.

Almere had een andere burgemeester gehad dan Hans Ouwerkerk, voor wie het blijvend vertrouwen van de kleinst mogelijke meerderheid van de gemeenteraad onvoldoende was om op het pluche aan de Grote Markt te blijven zitten. Korpschef J. Veenstra is weggepromoveerd naar een onduidelijk adviseurschap bij de Nederlandse politie. De hoofdofficier van justitie R. Daverschot werd ondanks een zorgvuldig voorbereid mediaoffensief ten behoeve van zichzelf overgeplaatst naar Arnhem, waar hij zijn dagen slijt als plaatvervangend procureur-generaal.

Ook Daverschots plaatsvervanger, M. van Capelle, door velen gezien als de kwade genius achter de spectaculaire, maar naar achteraf bleek, overdreven arrestatie van toenmalig politiechef R. Lancee op Schiermonnikoog, mag Groningen binnenkort verlaten.

Het opmerkelijkste van de gehele affaire was de vermeende 'muiterij' van het college van procureurs-generaal. Het wapengekletter van het college, dat zich als één man opstelde rond de omstreden noordelijke pg D. Steenhuis, werd door de politiek niet geaccepteerd en kostte uiteindelijk 'super-pg' A. Docters van Leeuwen de kop. Maar ook hij heeft weer een baan: toezichthouder op het effectenverkeer.

En Groningen een jaar later? 'Hartstikke rustig', verklaart een ambtenaar die het dagelijkse driehoeksoverleg tussen gemeente, justitie en politie op afstand volgt. Er zijn hier en daar wat straatbrandjes en vooralsnog alleen maar geruchten over nieuwe ongeregeldheden.

De Oosterparkwijkers, traditioneel een hechte gemeenschap, doen er collectief het zwijgen toe. Maar achter de schermen wordt er van alles aan gedaan om een verdere aantasting van de goede naam van de wijk tegen te gaan. De wonden zijn gelikt en de daders hebben hun werkstraffen er inmiddels opzitten.

Burgemeester Wallage neemt zijn werk niet licht op. Hij zal tijdens de jaarwisseling op zijn post zijn. Uit voorzorg heeft hij zijn nieuwjaarsrede alvast geschreven. Want daarmee was zijn voorganger bezig toen de eerste berichten over de rellen binnenkwamen. Wat Ouwerkerk naderhand werd verweten, was dat hij zich gedroeg als keizer Nero toen Rome in brand stond.

Wat Wallage bovenal wenst te vermijden is dat hij een sfeer oproept van 'een mega-oud en nieuw vraagstuk' in de stad waar hij opgroeide. 'Duizend jaar oud is Groningen, en af en toe gebeurt er wel eens wat.' Hij is niet bang dat de geschiedenis zich zal herhalen. De politie-eenheden zijn goed bezet en er zijn wat extra manschappen - ME'ers - inzetbaar als het ergens in de stad uit de hand dreigt te lopen.

'Je bereidt je op oudejaarsavond voor zoals je je op de grotere evenementen voorbereidt, bijvoorbeeld zoals op een concert van The Rolling Stones. En daarbij fixeren we ons niet op de Oosterparkwijk. De afgelopen veertig jaar was er vaak mot in de wijk Helpman, zo weten echte Groningers. Misschien is het nu wel in de Indische Buurt of Vinkhuizen. Wat er vorig jaar in de Oosterparkwijk is gebeurd, zie ik als een incident in de dubbele betekenis van het woord: een hoop gedoe en een uitzondering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden