Groningen getroffen door zwaarste aardbeving sinds 2012: 'enorme klap' voor de provincie

De provincie Groningen is maandag opgeschrikt door de zwaarste aardbeving in ruim vijf jaar. De schok had volgens het KNMI een kracht van 3.4 op de schaal van Richter. In een eerste reactie zei minister Wiebes van Economische Zaken dat de gaswinning in Groningen deze kabinetsperiode maximaal moet worden verminderd. Hij vond de aardbeving 'vreselijk' voor de bewoners.

Dorpshuis in het dorpje Leermens staat gestut door de aardbevingen als gevolg van de gasboringen Beeld anp

Wiebes liet weten zich niet per se te willen houden aan wat in het regeerakkoord staat. De coalitiepartijen hebben afgesproken de winning tot 2021 te verlagen, van 21,6 naar zo'n 20 miljard kubieke meter.

De minister is al langer bezig alle mogelijkheden om de winning te verlagen op een rijtje te zetten. 'Ik probeer maximaal te verminderen', aldus Wiebes, die woensdag de provincie bezoekt. 'Wat we ook maar kunnen verzinnen. We moeten de gaswinning omlaag krijgen. Nederland moet van het gas af.' Een brief over die inventarisatie gaat in het eerste kwartaal van dit jaar naar de Kamer.

Ook elders in Den Haag werd fel gereageerd op het nieuws. SP-Kamerlid Sandra Beckerman wil dat de Tweede Kamer eerder terugkomt van reces, en ook Agnes Mulder (CDA) en Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) willen snel met Wiebes in debat over de kwestie.

Hoewel het epicentrum onder Zeerijp lag (gemeente Loppersum), werd de beving maandag tot in de stad Groningen - 20 kilometer zuidelijker - gevoeld. De zwaarste aardbeving als gevolg van de gaswinning in Groningen vond in augustus 2012 plaats bij Huizinge en had een kracht van 3.6 op de schaal van Richter. In 2006 was er een beving met een kracht van 3.5 bij Westeremden.

Uit een eerste analyse van het toezichtsorgaan Staatstoezicht op de Mijnen blijkt dat de beving zo zwaar was, dat er nu snel ingegrepen moet worden, aldus het orgaan. De NAM dient binnen 48 uur de aardbeving te analyseren en maatregelen voor te stellen, eist de Staatstoezicht.

'Keiharde klap'

Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum pleitte ook voor het verder dichtdraaien van de gaskraan. Hij riep Shell en ExxonMobil op om nu de veiligheid van de Groningers voorop te stellen. 'Ik richt mijn pijlen nu eens niet op de NAM en de overheid, maar op deze twee oliebedrijven, die eigenlijk in het Groningse gasveld de grootste partijen zijn', aldus de burgemeester. 'Ik doe een beroep op hun verantwoordelijkheid voor de veiligheid van alle Groningers. Want deze keiharde klap heeft echt een enorme impact op de mensen hier.'

Rodenboog is geschokt door de nieuwe klap in zijn gemeente. 'Alles stond te schudden', zei hij. De beving is opvallend omdat de NAM in januari 2014 besloot om de gaswinning in Loppersum vrijwel stil te leggen. In eerste instantie leek dat een positief effect te hebben, concludeerde het Staatstoezicht op de Mijnen. Rodenboog: 'De bodem werd rustiger, maar toen al was voorspeld dat dit effect maar drie jaar lang zou duren.'

Sinds 2014 is de gaswinning in Groningen flink teruggeschroefd om het risico op aardbevingen te verkleinen. Doordat er al veel gas uit het Groningerveld is gehaald en de poreuze bodemlagen onder de provincie een 'communicerend vat' zijn, kunnen echter nog steeds drukverschillen ontstaan die leiden tot het plotseling inklinken van de bodem. Zelfs als de gaskraan helemaal dichtgedraaid zou worden, blijft de kans op aardbevingen bestaan.

'Enorme klap'

De Groningse commissaris van de Koning Paas noemde de aardbeving een 'enorme klap' voor de provincie. 'Het maakt in één klap duidelijk dat het een misverstand is dat de bodem in Groningen rustiger wordt', aldus Paas tijdens een nieuwjaarsreceptie van de provincie. 'We wisten dat de aarde in Groningen bleef schokken. Sinds vanmiddag weten we dat zware klappen ook nog steeds mogelijk zijn. Het maakt in ieder geval duidelijk dat er snel een goede schaderegeling moet komen.'

Ook de Groninger Bodem Beweging, de bekendste belangenclub in Groningen, reageerde geschokt. 'Ik voelde de beving in mijn auto, terwijl ik door het centrum van de stad Groningen reed', zegt vicevoorzitter Derwin Schorren. 'Dat was heel raar. En nu zitten we met een zware beving en een slappe overheid die alleen maar praat, onderzoekt en praat. Ze zeggen dat de gaskraan al flink is dichtgedraaid en dat de bodem daar rustiger van is geworden. Nou, dat verhaal kan nu naar het land der fabelen.'

Hier waren sinds 1997 aardbevingen met een kracht vanaf 3.0 op de schaal van Richter


Na de schok bij Huizinge (vijf jaar terug) kwam de Groningse kwestie op de kaart. Hoeveel verder zijn we nu?

16 augustus 2017 was het vijf jaar geleden dat de aardbeving bij Huizinge Groningen opschrikte. De zwaarste klap tot op heden maakte van een lot uit de loterij een veiligheidsprobleem. De balans na vijf jaar naschokken.

Hoe de NAM boog voor een prachtig staaltje burgerlijke ongehoorzaamheid
Het is ontzettend moeilijk Groningers te mobiliseren in de strijd tegen de NAM. Ze zijn kapot gebeukt. 'Niet de schade zelf is de echte ramp voor Groningers, maar hun verwoeste vertrouwen in een overheid die ze had moeten beschermen.' Margriet Oostveen ging langs in Middelstum. (+)

Uitbetaling aardbevingsgeld Groningen ligt al een half jaar stil. Hoe kan dat?
In Groningen heerst de impasse. De afhandeling van nieuwe schadeclaims ligt al een half jaar stil en het versterken van huizen gaat moeizaam. De hoogste aardbevingsrechter slaat alarm bij minister Wiebes.

Raad van State vernietigt gasbesluit: vier vragen over de toekomst van de Nederlandse gaswinning.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden