Nieuws Binnenland

Groningen botst hard met Wiebes over versterken huizen aardbevingsgebied

Het overleg tussen vertegenwoordigers uit het Groningse aardbevingsgebied en minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) is dinsdagavond geklapt. De partijen kunnen het niet eens worden over het versterken van huizen nu de gaskraan dichtgaat.

Een scheur in de muur van een boerderij in Hunzinge, veroorzaakt door aardbevingen. Beeld AP

Het kabinet kondigde in maart aan de gaswinning in Groningen versneld te staken. Minister Wiebes (VVD) wil wachten op een nieuw onderzoek van de Mijnraad naar de consequenties daarvan voor de versterkingsopgave. Dat advies moet voor de zomer beschikbaar zijn.

Groningse bestuurders willen inwoners echter niet langer in onzekerheid laten. ‘Mensen hebben te horen gekregen dat hun huis onveilig is. Die kun je niet nog weken laten wachten. De minister moet zich houden aan afspraken die gemaakt zijn’, zegt commissaris van de koning René Paas.

Fikse tegenvaller

Paas noemde Wiebes eerder ‘een verademing’. ‘Maar dit is een fikse tegenvaller. De betrouwbaarheid van de overheid staat op het spel.’ De commissaris van de koning riep woensdagochtend burgemeesters uit het aardbevingsgebied bijeen voor een spoedoverleg.

Eerder meldde Wiebes dat het kabinetsbesluit geen gevolgen heeft voor huizen die al in de steigers staan. Ook zo’n 1.500 woningen waarvan huiseigenaren al een zogeheten versterkingsadvies hebben ontvangen, worden aangepakt. Maar voor woningen waarvoor nog niet zo’n advies is afgegeven of die nog niet zijn geïnspecteerd, trapt Wiebes op de rem. Het gaat om duizenden huizen.

Volgens de minister is er sprake van ‘een nieuwe werkelijkheid’ en een ‘reëel uitzicht op een afnemend bevingsrisico’. ‘Dat vraagt om herbezinning op de lopende versterkingsoperatie: mogelijk hebben we te maken met een opgave van een andere omvang en aard dan tot nu toe voorzien’, schrijft hij.

Rekening met aardbevingen

Maar de Groningse bestuurders willen daar nog niet aan. Zij wijzen op uitspraken die Läslo Evers van het KNMI vorige week tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer deed. Het meteorologisch instituut houdt nog altijd rekening met een aardbeving met een kracht van 5.0 op de schaal van Richter – vele malen zwaarder dan de hevigste aardbevingen waar Groningen tot nu toe mee geconfronteerd werd. 

‘Afname van de gaswinning levert op termijn een afname van bevingen op, maar dat is echt op termijn’, zei Evers bovendien. ‘Het kan nog vele jaren doorgaan, en hoelang precies weten we niet.’

Het pijnpunt zit hem vooral in 1.588 huizen in Appingedam, Delfzijl , Ten Boer en Overschild. Deze woningen zijn uitgebreid geïnspecteerd en een versterkingsadvies ligt klaar. Maar deze worden niet aan de bewoners verstrekt.

Pas op de plaats

Voor bewoners die nog geen versterkingsadvies hebben ontvangen, vergroot een pas op de plaats volgens Wiebes de kans dat hun huis niet gesloopt hoeft te worden. ‘Maar de versterking is in de hoofden van de mensen allang begonnen’, reageert Paas.

De regio vindt dat de klaarliggende versterkingsadviezen gedeeld moeten worden met de bewoners en dat die uitgevoerd moeten worden. Verder uitstel schaadt volgens betrokkenen het toch al broze vertrouwen in de overheid nog verder en dan dreigt sociale ontwrichting. Zo ontstaat bijvoorbeeld in Overschild de situatie dat in dezelfde straat bepaalde huizen wel en andere (nog) niet versterkt zullen worden. De lokale overheden vinden dat onverteerbaar.

Wiebes wijst er echter op dat de versterkingsoperatie tot nog toe uiterst moeizaam verloopt. Bovendien zijn de huizen geïnspecteerd op basis van een verouderde, conservatieve bouwnorm en werd uitgegaan van een hoger gaswinningsniveau. ‘De uitkomsten van de berekeningen mondden dan ook uit in zeer ingrijpende versterkingsadviezen’, aldus Wiebes.

Dorpsvernieuwingsplannen

Eerder zei de minister dat hij hoopte dat het sneller dichtdraaien van de gaskraan de voorziene versterkingsoperatie onnodig zou maken. Het afblazen van de versterkingen is volgens Wiebes een streep door de rekening van de dorpsvernieuwingsplannen die voorbereid zijn om van de nood een deugd te maken. Met de minister van Binnenlandse Zaken wil hij bekijken wat daar alsnog van terecht kan komen.

Ook in Groningen zit men niet op zo’n megaklus te wachten. ‘Het is eerder een nachtmerrie dan een droom’, zegt Paas. ‘Maar mijn inschatting is dat versterken op forse schaal nodig blijft. De aarde is niet onder de indruk van een kabinetsvoornemen.’

Groningen in grote onzekerheid over versterkingsoperatie

In Groningen heerst ongerustheid over de pas op de plaats bij het versterken van huizen die minister Wiebes dinsdag aankondigde. ‘Dit is een bizar interbellum.’

NAM: minder gas, dan ook minder verantwoordelijkheid

‘Waar de NAM minder controle op kan uitoefenen, kan zij ook minder verantwoordelijkheden voor dragen.’ Dat stelt NAM-topman Gerald Schotman in een reactie op een door minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) voorgestelde wetswijziging over gaswinning in Groningen.Volgens de NAM heeft het bedrijf straks nauwelijks nog invloed op de aardbevingsrisico’s in Groningen, omdat de minister de hand stevig aan de gaskraan houdt. Wat ‘minder verantwoordelijkheden’ volgens de NAM precies inhoudt, is onduidelijk.

Gaswinning in Groningen versneld naar nul

De gaswinning in Groningen, waar Nederlandse de schatkist jarenlang op teerde, gaat versneld terug naar nul. Dat hebben premier Rutte en minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat donderdag bekendgemaakt. Uiterlijk in 2030 zal de gaskraan dichtgaan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.