Grondige hekel aan kwakzalvers en bemoeizuchtige doktoren

De wetenschapscolumnist mailde de laatste jaren zijn stukjes rechstreeks aan zijn vrienden en fans.

Zo scherp als hij op papier kon zijn, zo wollig was de vrijdag overleden psycholoog en oud-Volkskrantcolumnist Peter Bügel in het echte leven. Ooit kruiste hij op de televisie de degens met gebedsgenezeres Jomanda uit Tiel en het scheelde geen haar of hij delfde daarbij het onderspit, verwikkeld in ingewikkelde argumentaties.


Hoe anders was dat in zijn columns en artikelen, voornamelijk voor Het Parool en later de Volkskrant en HP/DeTijd. Met vileine ironie ging hij daarin de talloze misvattingen te lijf die in zijn idee over wetenschap en geneeskunde bestonden. Met hetzelfde ogenschijnlijke gemak maakte hij gehakt van kwakzalvers die hun patiënten misleidden en van artsen die waarschuwden voor een te hoog cholesterol en te veel zout in het eten. Dat laatste, was zijn stellige overtuiging, maakte een mens namelijk wel zelf uit. En wetenschappelijk stond er veel minder vast dan die vakbroeders wilden doen geloven.


Scepticus Peter Bügel was als psycholoog lange tijd werkzaam aan de opleiding Huisartsengeneeskunde van de Groningse universiteit. Bügel doceerde nadrukkelijk in deeltijd, om voldoende ruimte te houden voor zijn schrijven. Hij schreef onder meer wekelijks twee messcherpe columns die zich konden verheugen in een groot en enthousiast lezerspubliek. Een tijdlang was hij bestuurslid van de Vereniging tegen de Kwakzalverij.


In 2003 kwam er een abrupt einde aan zijn publieke rol als sceptisch wetenschapscolumnist. De redactie van het weekblad HP/DeTijd constateerde dat een column van Bügel over intuïtie als twee druppels water leek op een stuk uit Scientific American; een andere bijdrage bleek overgeschreven uit The Economist. Veellezer en -schrijver Bügel erkende dat hij soms te losjes met bronnen omsprong. Hij stopte ook met zijn wekelijkse column in de bijlage Gezond van de Volkskrant, op eigen verzoek, omdat hij niet zei te kunnen garanderen dat in zijn stukjes daar alle bronnen netjes vermeld waren geweest. Volgens vrienden was hij kapot van de affaire.


Twee weken geleden werd Peter Bügel getroffen door een massieve hersenbloeding die hem uiteindelijk fataal zou worden. Tot dat moment schreef hij nog vrijwel wekelijks columns, die hij de laatste jaren rechtstreeks aan een schare vrienden en liefhebbers mailde. Gewoon omdat hij het niet laten kon, gelijk hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden