Groet aan Giglio lijkt oorzaak ongeluk Costa

Om de ober op het schip te plezieren, omdat hij moest overwerken, maakte Costa-kapitein Schettino een buiging voor de kust van Giglio. Een fatale geste.

Het ziet er naar uit dat een 'zeemansbuiging' het gekapseisde cruiseschip Costa Concordia fataal is geworden. Door vrijdagavond vlak langs de rotsen van het Italiaanse eiland Giglio te varen, voor de Toscaanse kust, wilde de inmiddels gearresteerde kapitein Francesco Schettino een gebaar maken naar het hoofd van de obers aan boord, Antonello Tievoli.


Die woont op het eiland Giglio, en moest door omstandigheden een week langer aan boord blijven. Ook woont op het eiland een oud-Costa-kapitein, Mario Palombo, een beroemdheid onder zijn collega's. Hij maakte vroeger ook zeemansbuigingen. Maar, zo roept de gepensioneerde kapitein uit Grosseto door de telefoon: 'Dat deed ik altijd in overleg met de havenmeester!'


Kapitein Schettino zou afgelopen vrijdag volgens de Corriere della Sera geroepen hebben: 'Antonello, kijk eens naar je eiland!', tegen ober Tievoli, die naar de brug was geroepen. Tievoli keek en zag dat 'zijn' eiland Giglio wel erg dichtbij was. Naar later bleek minder dan 300 meter ver. 'Pas op, we zijn erg dichtbij de kust', zei Tievoli. Maar toen was het te laat. Het schip liep op een rots, rond halfnegen vrijdagavond, terwijl veel passagiers aan het dineren waren. Een halfuur later probeerde de kapitein het schip om te draaien in de richting van de haven van het eiland, maar dat mislukte. Het schip begon te kapseizen en alarmsignalen gingen af. Toen ontstond hier en daar paniek, later bleek dat een gat van 50 meter in het schip was geslagen.


'De elektriciteit viel uit en er was een grote run op de reddingsboten', vertelde Grant Strickland tegen de Amerikaanse zender ABC. 'De bemanning zei aanvankelijk tegen ons dat we weer moesten gaan slapen.' Strickland en zijn vrouw trokken echter jassen over hun pyjama's aan en klommen naar het dek. Het water stroomde toen al binnen. Daar konhet duo uiteindelijk met een reddingsboot weg. Sommige passagiers reppen achteraf van 'Titanic-achtige situaties', waarbij het porselein door het restaurant vloog en het schip zo sterk helde dat op de muren moest worden gelopen.


Volgens passagiers duurde het onverklaarbaar lang voordat een SOS werd uitgestuurd. Italiaanse passagiers meldden dat zij met hun mobiele telefoon de politie in de stad Grosseto op het vasteland hadden gewaarschuwd, waarna de reddingsactie op gang kwam. Sommige passagiers sprongen in de ijskoude zee.


Het dodental is opgelopen tot zes, de Italiaanse pers spreekt al van zeven geborgen lichamen. Maandag werd een overleden oudere man gevonden, in een zwemvest in een gedeelte van het schip dat nog boven water uitstak. Eerder werden al de lichamen van twee Franse toeristen, een Peruaans bemanningslid en van twee oudere mannen geborgen. Zondag werd nog een Zuid-Koreaans pas getrouwd stel gered.


De topman van Costa Cruises bevestigde gisteren dat de kapitein fouten heeft gemaakt. De cruiseschepen van Costa hebben voorgeprogrammeerde routes en alarmsystemen die afgaan als van de route wordt afgeweken. 'De route was correct ingeprogrammeerd', zei een geëmotioneerde topman Pier Luigi Foschi gisteren tegen journalisten in het Italiaanse Genua. 'Dat er van de route is afgeweken, komt enkel door een manoeuvre door de kapitein die niet was goedgekeurd, niet was geautoriseerd en ook niet bekend was bij Costa.' Hij zei dat de scheepvaartmaatschappij de kapitein alle nodige bijstand zou verlenen, maar 'we kunnen niet ontkennen dat hier sprake is van een menselijke fout'.


Italiaanse aanklagers hebben Schettino beschuldigd van doodslag en van het verlaten van het schip voordat alle passagiers waren geëvacueerd. De kapitein zou al rond middernacht van boord zijn gegaan, terwijl de meeste passagiers pas om drie uur 's nachts voet aan wal konden zetten.


Schettino werkte sinds 2002 voor rederij Costa Crociere en promoveerde in 2006 tot kapitein. De kapitein zelf verklaarde op de Italiaanse televisie dat de rotsen onder water, die hij met het schip heeft geraakt, niet op de kaart stonden. Het schip had een diepgang van 8,2 meter.


Gistermiddag werden de reddingspogingen door duikers enkele uren gestaakt, omdat het schip begon te hellen en de zee ruwer werd. Aan het einde van de middag werd de operatie hervat. De nachtelijke zoektochten worden gestaakt.


De Italiaanse minister van Milieu Corrado Clini heeft gezegd dat er een extreem hoog risico bestaat voor een milieuramp voor de Toscaanse kust.


'Het schip had de tanks nog vol brandstof. Als deze zware diesel op de zeebodem terechtkomt, zou dat een ramp zijn', aldus Clini. Volgens de Italiaanse krant La Stampa heeft hij inmiddels gezegd dat grote cruiseschepen niet meer zo dicht langs de beschermde kust zouden mogen varen.


Duikers moeten ook de waardevolle objecten bewaken. De passagiers hebben voor zeker miljoenen euro's aan cash, juwelen, kleding en documenten meegenomen en opgeslagen in kluisjes. Deze liggen nog in het schip of al op de zeebodem. 'Ik wil mijn diamanten ring met een roze parel terug', aldus passagier Christina Bordino tegen Corriere della Sera.


Wie zeemansbijgeloof serieus neemt, moet concluderen dat de Concordia vanaf het begin onder een ongelukkig gesternte voer.


Bij de doop in 2006 brak de champagnefles niet meteen en twee jaar later raakte de Concordia beschadigd tijdens een storm toen het een haven van het Siciliaanse Palermo ramde, meldde dagblad Il Giornale.


De Costa maakte een rondvaart en zou via Frankrijk, Spanje, Sardinië en Sicilië weer terugkeren naar vertrekhaven Civitavecchia. Tievoli, de ober met wie het allemaal zou zijn begonnen, overleefde de ramp.


Hij zou, toen hij aan wal stapte, volgens de Corriere della Sera hebben gezegd: 'Ik had niet gedacht dat ik zou uitstappen bij mijn eigen huis.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden