Weblog

Groepsgevoel overheerst bij Facebook-ziekenboeg voor alleenstaanden

Een pannetje soep als je ziek bent, medicijnen regelen als je je bed niet uit kan komen. Zonder partner is het soms lastig voor elkaar te krijgen. Een alleenstaande moeder maakte daarom de Facebookgroep Ziekenboeg Amsterdam aan.

Barbara Gemin (links) en Annemarie Ooft.Beeld Io Cooman

Toen Annemarie Ooft afgelopen december een nekhernia kreeg, kon ze alleen nog maar platliggen op een matje op de grond. Een oproep plaatsen op Facebook ging nog net. 'Lieve mensen', schreef ze, 'ik verga van de pijn met wat waarschijnlijk een licht verschoven nekwerfel [sic] is. Ik zit hier met mijn zoon van 10 en kan echt niets. Wat ik echt $£¥^%> vind. En ik vraag hulp... in de vorm van wat soep maken. Of wat dan ook eigenlijk...'

Binnen de kortste keren boden mensen aan om langs te komen. Een aangename verrassing voor Ooft (46), die nooit eerder zo ziek was geweest. 'Ik denk altijd dat ik heel sterk en onafhankelijk moet zijn. Maar de realiteit is dat ik als alleenstaande moeder best vaak hulp nodig heb.' Haar moeder is zelf ziek, haar zus woont ver weg en vrienden met een gezin 'zijn zo druk dat je twee weken van tevoren een plekje in hun agenda moet reserveren.' Met haar buren in de Staatsliedenbuurt heeft ze 'goed contact, maar ik durf ze niet zonder gêne iets te vragen. Op zo'n Facebookgroep durf ik dat wel.'

Dat was precies waarop alleenstaande moeder Barbara Gemin inspeelde, toen ze in november de groep Ziekenboeg Amsterdam aanmaakte. 'Mensen zijn tegenwoordig zo open op Facebook. Hoe vaak zie ik niet posts langskomen als: "mijn lieve vader, rust zacht". Ik denk wel eens: moet dat? En tegelijk: wie weet er nog iets van zijn buren?'

Maar Gemin (39) is niet iemand die zich lang beklaagt over de vermeende vervreemding door sociale media. 'Je kunt Facebook juist gebruiken om mensen dichter bij elkaar te brengen', vindt ze. De ziekenboeg werkt lokaal: zieken vermelden bij hun oproep in welk stadsdeel ze wonen en dan meldt zich meestal een 'verpleger' of 'verpleegster' uit die buurt.

Single Issue Partij

Nederland telt steeds meer alleenwonenden. Als lijsttrekker van de Single Issue Partij blogt journalist, radiomaker en ervaringsdeskundige Maartje Duin over hun leven.

Beeld Io Cooman

Vrijblijvend karakter

Het initatief past binnen een trend van lokale digitale gemeenschappen. Mensen zoeken elkaar op om gereedschap van elkaar te lenen, om voor elkaar te koken of oude meubels van elkaar over te nemen. Door hun tijdelijke, vrijblijvende karakter worden ze ook wel 'lichte gemeenschappen' genoemd. Uit zo'n lichte gemeenschap kunnen op hun beurt weer hechtere banden ontstaan.

Heel druk is het de afgelopen maanden nog niet geweest in de ziekenboeg. Dat komt vanzelf, denkt Gemin, naarmate meer mensen ervan horen. 'Dit is typisch iets wat bottom-up moet ontstaan. Een beleidsmedewerker van de gemeente die geen feeling met de doelgroep heeft, moet zich er vooral niet mee bemoeien.' Als iemand zich aanmeldt, checkt zij alleen of diegene is goedgekeurd door een andere Facebookvriend. 'Je weet maar nooit of iemand bij een zieke langs wil komen om het huis leeg te roven.'

Maar de basis van de groep is vertrouwen en onderlinge solidariteit. Die is er vooral onder alleenstaande moeders, zegt Gemin, die zelf het grootste deel van de opvoeding van haar drie kinderen op zich neemt. 'Zij weten dat kinderen echt niet denken: mama is ziek, laten we eens rustig aan doen.' Maar ook kinderloze singles - vooral vrouwen - bieden aan om een hond uit te laten of medicijnen langs te brengen.

Deze pan gebruikt Barbara Gemin om eten naar mensen te brengen.Beeld Io Cooman

Groepsgevoel

Voor Annemarie Ooft was dat groepsgevoel een reden om zich aan te sluiten. 'Vroeger wilde ik niet in het hokje single mama's. In geen enkel hokje, eigenlijk.' Maar tijdens haar ziekte merkte ze hoezeer haar leefwereld verschilde van mensen met een partner. 'Mensen verdiepen zich er niet in hoe het is om alleen te zijn. Je krijgt niet vaak vragen als: hoe is dat nou?'

In plaats daarvan maken mensen zich bezorgd, en dat leidt volgens Ooft wel eens tot betutteling. 'Iemand van school die zelf een gezin had, zag mij hier op de bank liggen en zei: je moet nu wel maatregelen nemen, hoor, dit kan niet voor je zoon. Toen dacht ik: houd toch op, ik leef in het nu. Mijn hele planning was in duigen gevallen. Ik moest afspraken verzetten, mijn zoon moest eten, het huis was een puinhoop. Je moet als alleenstaande moeder echt soepel en creatief zijn en ik denk dat gezinnen dat minder goed snappen. Dan voel ik me verbonden met iemand als Barbara, die met dezelfde dingen worstelt.'

Facebook maakt het makkelijk om gelijkgestemden te vinden. Een soort dorpsgevoel, zegt Annemarie, waaraan zij op haar beurt ook graag een steentje bijdraagt. Met een paar dagen rust en de juiste medicijnen knapte ze op. 'Bedankt lieve mensen voor de hartverwarmende steun die ik zomaar heb gekregen', schreef ze op de pagina van de ziekenboeg. 'Voor iemand die nog steeds moet oefenen met hulp vragen is dit echt een ontroerend mooie plek.'

Praat mee

Houdt de politiek genoeg rekening met alleenwonenden? Praat 13 april in De Balie mee over de vraag met econoom Bas Jacobs, ChristenUnie kamerlid Carola Schouten en Boris van der Ham, voorzitter van het Humanistisch Verbond

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden