Groep veroordeelde criminelen op de vlucht voor justitie groeit

In ruim drieduizend zaken zijn criminelen op de vlucht voor een celstraf van vier maanden of langer. In totaal zijn misdadigers in bijna twaalfduizend zaken nog op vrije voeten. Dat blijkt uit een brief die staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) maandagochtend naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Beeld anp

Justitie kan niet zo gauw achterhalen om hoeveel voortvluchtigen het precies gaat, zegt woordvoerder Jaap Oosterveer van het ministerie van Veiligheid en Justitie. 'Het Openbaar Ministerie registreert op zaak- en niet op persoonsniveau.' Veel voortvluchtigen worden volgens hem gezocht voor meer dan één strafbaar feit. In 390 van de 3.209 zaken zit de voortvluchtige crimineel vermoedelijk in het buitenland. Justitie doet in die gevallen niet aan actieve opsporing. Het aantal zaken met gevluchte criminelen blijft groeien: in 2009 ging het nog om 2.139 zaken, in 2013 waren het er al 2.760.

Als reactie heeft Veiligheid en Justitie vorig jaar het opsporingsteam Fugitive Active Search Team (FAST) opgericht. De afgelopen anderhalf jaar heeft FAST 202 voortvluchtige personen opgespoord en aangehouden. In totaal moeten zij nog 257 jaar aan gevangenisstraf uitzitten. Daarnaast heeft het opsporingsteam 178 veroordeelden gevonden, maar niet opgepakt. Zij worden niet uitgeleverd door buitenlandse autoriteiten, of moeten eerst in het buitenland een straf uitzitten. Deze groep criminelen moet maar liefst 378 jaar celstraf ondergaan.

Vluchten is mogelijk doordat de meeste veroordeelden hun proces in vrijheid mogen afwachten, aldus woordvoerder Oosterveer. Als zij met een brief worden opgeroepen zich te melden, komt een deel van hen niet opdagen. 'De meeste mensen denken dat criminelen tijdens hun proces worden vastgezet, maar dat gebeurt alleen bij vluchtgevaar.' Door dit systeem zal er altijd een 'werkvoorraad' zijn voor justitie, verklaart Oosterveer. Staatssecretaris Dijkhoff stelt in zijn Kamerbrief dat veroordeelden zich vaak bewust niet inschrijven op een vaste woon- of verblijfplaats.

Verder schrijft hij dat meer criminelen met een openstaande celstraf zich melden: van 30 procent in 2014 naar 43,5 procent in 2015. Als oorzaak noemt de staatssecretaris de invoering van twee politiesystemen: MEOS en Papos. Met het eerste kunnen agenten op hun smartphone databases van justitie raadplegen; met het tweede kunnen zij gerichter en op nationaal niveau zien voor welke voortvluchtigen zij hun ogen moeten openhouden.

Zwaardere criminelen worden internationaal gezocht en moeten minstens tien maanden zitten. Veertig procent van hen hield zich bezig met drugshandel; twaalf procent betreft geweldsdelicten; in acht procent van de gevallen gaat het om moord of doodslag; en vier procent heeft zich schuldig gemaakt aan zedendelicten.

Klaas Dijkhoff. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden