Column

Groentekind is groot gegroeid

Margriet Oostveen in Amsterdam

Tom Watkins, nu achttien, over zijn 'rauwe' opvoeding.

Tom Watkins, het kind dat altijd rauw moest eten, is nu langer dan zijn moeder Francis Kenter. Zij is weliswaar klein van stuk, maar het is toch een overwinning: drie jaar geleden was het land nog in rep en roer omdat Tom een groeiachterstand zou hebben. Allemaal de schuld van zijn moeder, die hem sinds zijn vijfde niets dan rauw voedsel gaf. Anneloek Sollart legde dat vast in de twee veelbesproken documentaires Rauw en Rauwer: Francis, een schoolvoorbeeld van verstikkende moederliefde, indoctrineerde haar zoon met verhalen over gevaarlijk voedsel, zoals pindakaas. Zij zal zelf trouwens als eerste toegeven dat haar bekeerdrift nogal totalitair is.

Eten is ook geloven. Mij leek het dan ook de vraag of Francis in haar aanpak wel zo afweek van andere religieuze stromingen. Waren de reacties niet schadelijker voor Tom? Zoals die van Hugo Borst? Hij noemde Francis in De Wereld Draait Door op zijn woedende manier een heks, 'rijp voor de psychiater'. Tom, heel klein nog, zat erbij en zijn ogen zochten met hartverscheurend vertrouwen steun bij de presentator - steun die niet kwam.

In de tweede documentaire zagen we Francis de inmiddels vijftienjarige Tom thuis onderwijzen. Zoals meer ouders overigens doen, om allerlei redenen. Tom was op school gepest met zijn rauwe voedsel en Francis wilde niet dat hij het opgaf. Pas na twee jaar, toen Rauwer omgeven door publiciteit op tv kwam, was dit reden voor Jeugdzorg om Tom direct uit huis te willen plaatsen. Er volgden krantenartikelen voor en tegen, waarbij termen vielen als 'geperverteerde liefde' en 'hobbit' en 'uitgemergelde moeder'. Francis Kenter liet Tom onderduiken. Na bemiddeling door de kinderombudsman mocht Tom thuis blijven wonen, mits hij een onderwijspakket van De Wereldschool volgde, zodat het niet uitsluitend over rauw eten ging.

Hoe ging het daarna? Ik zocht een paar keer tevergeefs contact. Gisteren gaf Tom opeens samen met zijn moeder een lezing op het Dutch Raw Food Festival in Amsterdam. Tussen de 'chaga-thee', de 'verse bijenpollen' en overal bakken tarwegras sprak Francis met enige opluchting - het rauw opvoeden leek min of meer volbracht.

Tom Watkins en zijn moeder.

Daarna beantwoordde Tom vragen, waarbij Francis hem toch nog gewoontegetrouw onderbrak om iets toe te voegen over de gevaren van pindakaas ('Sorry, Tom!') of de zegeningen van de groentesmoothie ('Sorry, Tom!') of waarom wij 'lichtwezens zijn, die leven op de energie van de zon' ('Sorry, Tom!').

Tom wachtte dan kalmpjes tot hij verder kon. Hij is nu achttien jaar oud. Hij kan eten wat hij wil en dat is nog steeds rauw. En hij lijkt het te menen: na afloop spraken we met zijn tweeën verder en toen sprak Tom met evenveel nuchterheid over rauw voedsel als over het bier dat hij er tegenwoordig bij drinkt, in het weekend, met zijn vrienden. Hij zei dat hij er ook graag een joint bij mag roken. Geen zielig kind, wel een rustige, aardige jongen, die als eerste een geloof kreeg opgedrongen waarvan daarna veel meer mensen in de ban zouden raken. Dat je tegenwoordig struikelt over de sapbars en dat alle hippe mensen in de weer lijken met broccolichips en zeewiersmoothies, dat vindt Tom leuk - eindelijk is hij geen raar, uitzonderlijk geval meer. Hij moet wel een beetje lachen om die hype rond superfoods: 'Mensen denken nu dat ze helemaal goed bezig zijn als ze gojibessen eten, maar zo werkt het niet.' Met wat noten en een avocado, zei Tom, kom je trouwens ook een eind.

(Tekst loopt door onder het filmpje)

Rauw hapje

Zijn vrienden, die verder gewoon eten, pikken tegenwoordig zijn smoothies in voordat hij ze zelf kan opdrinken. Tom doet nu vier havo, heeft zoals de meeste gewone jongens nog geen flauw idee wat hij daarna wil en hij oogt ontspannen en fit. Nu nog wat breder worden. Hij gaat op krachttraining.

En verder? Hoe ontwrichtend was bijvoorbeeld de dreigende uithuisplaatsing? 'Dat onderduiken was bij een oom en tante en het was eigenlijk hartstikke gezellig. Het idee waar ik nu geweest zou zijn geweest als ik níet was weggegaan: dat was enger.'

Het gevoel dat je leven opeens helemaal uit de hand kan lopen, omdat iedereen zich er van het ene op het andere moment mee kan gaan bemoeien. Dát heeft hem bang gemaakt. 'Maar het heeft me niet te pakken gekregen.'

Locatie van het Dutch Raw Food Festival.

Meer over