Nieuws

GroenLinks-leider Klaver: kabinetsformatie lijkt vast te zitten

De kabinetsformatie is opnieuw in een impasse beland. GroenLinks-leider Jesse Klaver erkent dat de formatie vast lijkt te zitten en spreekt samen met PvdA-leider Lilianne Ploumen van een ‘buitengewoon complexe situatie’.

Jesse Klaver en Lilianne Ploumen op weg naar informateur Mariëtte Hamer voor een gesprek met Mark Rutte. Beeld Freek van den Bergh
Jesse Klaver en Lilianne Ploumen op weg naar informateur Mariëtte Hamer voor een gesprek met Mark Rutte.Beeld Freek van den Bergh

‘Ik denk het wel', zei Klaver woensdagmiddag op de vraag of de formatie vastzit. ‘We zitten in een buitengewoon complexe fase van de formatie. Waar we precies staan? Ik hoop dat informateur snel aangeeft hoe nu verder.’ Klaver beaamde dat de zoektocht naar een nieuwe regering ruim twee maanden na de verkiezingen in een impasse is beland. ‘Ja, maar het is aan de informateur om daar iets over te zeggen.’

VVD-leider Mark Rutte wilde woensdag nog niet van een nieuwe impasse spreken. Na afloop van het gesprek concludeerde hij dat het niet ‘gemakkelijk is allemaal’. ‘Ik vind dat de situatie complex is. Niet vast.’

Klaver sprak woensdag op uitnodiging van informateur Mariëtte Hamer met PvdA-leider Ploumen en de winnaar van de verkiezingen, Rutte, over de mogelijke vorming van een nieuw kabinet. Afgelopen weken benadrukten Klaver en Ploumen dat zij alleen samen in een nieuw kabinet willen stappen en herhaalden dat deze week opnieuw.

Maar zowel de VVD als het CDA aarzelt over een kabinet met GroenLinks én PvdA, omdat de twee partijen en D66 aan één linkse partner genoeg hebben voor een meerderheid in de Kamer. CDA-leider Wopke Hoekstra wil liever niet met Ploumen en Klaver de formatie ingaan, benadrukte hij dinsdag. Die variant, die de voorkeur geniet van D66, ligt wat Hoekstra betreft ‘niet voor de hand’. Rutte zei dinsdagavond ‘te begrijpen’ wat Hoekstra bedoelt.

Als beide kampen op hun strepen blijven staan, ligt de formatie voor de tweede maal sinds de verkiezingen stil. Begin april leidde een vertrouwenscrisis in Rutte ertoe dat inhoudelijke gesprekken over een nieuw kabinet wekenlang stillagen. Informateur Hamer sprak achteraf over een ‘ontplofte’ formatie.

Alternatieve optie

De afgelopen twee weken is door Hamer een nieuwe poging ondernomen de partijen weer om tafel te krijgen om met elkaar te praten over een herstelbeleid en een nieuwe regering. Kijkend naar de zetelaantallen, welke partijen elkaar hebben uitgesloten en wie er nog overblijven, lijkt het het meest logisch dat VVD, D66, CDA, PvdA en GroenLinks een eerste formatiepoging wagen.

Vooralsnog lijken er weinig andere combinaties mogelijk. VVD en CDA sloten eerder de PVV uit. De liberalen willen ook niet formeren met FvD. D66 sloot een coalitie uit met JA21, de afsplitsing van de partij van Thierry Baudet. Hierdoor lijkt een kabinet over rechts geen optie.

Ook op links zijn er weinig combinaties meer over, behalve met PvdA en GroenLinks. Nagenoeg de hele oppositie heeft coalitieonderhandelingen met de VVD onder leiding van Rutte uitgesloten, nadat duidelijk was geworden dat hij in de formatie gesproken had over de positie van CDA’er Pieter Omtzigt. De SP herhaalde vorige week dat formeren met Rutte niet gaat gebeuren.

Op de achtergrond houdt Gert-Jan Segers (ChristenUnie) zich tot nu afzijdig van de formatie, desalniettemin schoof hij woensdag aan voor overleg met Rutte en Hoekstra. Segers wil niet de eerste formatiepoging zijn, maar gooit deur ook niet helemaal dicht voor kabinetsdeelname, bleek na afloop. Hij ‘hoopt dat een andere combinatie mogelijk is’ en ziet niet ‘zomaar een scenario waarin wij opduiken als gesprekspartner’.

Rutte en Hoekstra zullen in die woorden een opening zien dat de ChristenUnie als allerlaatste optie alsnog aansluit, mogelijk met gedoogsteun in een minderheidscoalitie. In dat geval hebben de twee rechtse leiders komende weken toch één andere optie achter de hand, mocht het verbond tussen Ploumen en Klaver echt niet te breken zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden