GroenLinks-kamerlid Sipkes kritiseert 'doodslaan' debat over rapport-Van Traa 'Positie Sorgdrager aan alle kanten afgedekt

De debatten over het eindrapport van de commissie-van Traa naderen. Maar wordt de inhoud weer ondergeschikt verklaard aan de politieke belangen die er op het spel staan?...

FRANK VAN ZIJL

Van onze verslaggever

Frank van Zijl

DEN HAAG

Langzaam maar zeker kruipt de politiek uit haar schulp en vormen de kamerfracties zich een oordeel over het rapport van de commissie-Van Traa. Belangrijkste onderwerp is de eindconclusie van de enquêtecommissie dat de doorlating van drugs uit den boze is. Slechts het commissielid Koekkoek maakt hierop een voorbehoud.

Een paar weken voor het debat tussen de enquêtecommissie en de Tweede Kamer wordt duidelijk dat de commissie-Van Traa op dit punt een zware dobber krijgt aan regering en parlement. D66 kiest het kamp van minister Sorgdrager, die zich eerder een voorstander van de doorlating van drugs toonde, mits onder strikte voorwaarden. Het CDA zit ook op die lijn. En er hebben al diverse bewindslieden voor hun beurt gepraat: ook zij steunen de opvatting van Sorgdrager.

Deze week nog kwam staatssecretaris Schmitz van Justitie met haar oordeel over 'Van Traa'. De kritiek van de enquêtecommissie op het rapport-Wierenga (de commissie die de ontbinding van het IRT onderzocht) bevalt haar in het geheel niet. Het doorlaten van drugs, om door te dringen tot de top van een criminele organisatie, kàn een uitstekende methode zijn, vindt ze.

Zo langzamerhand staat voor Leoni Sipkes van GroenLinks vast dat er inhoudelijk geen discussie meer mogelijk is, en dat alles draait om de politieke vraag of de bewindslieden op Justitie 'Van Traa' moeten overleven.

'Als je het rapport van de enquêtecommissie leest, is de conclusie van Van Traa de enige juiste. Doorlating van drugs kan niet. Het heeft mij altijd verbaasd dat Sorgdrager steeds heeft volgehouden dat die doorlating mogelijk moet zijn. Zij houdt maar vol dat het met een goede controle kan. Terwijl je weet dat het een methode is die een rechtsstaat onwaardig is.

'Dan hoor je het Van Mierlo zeggen, dan hoor je het Schmitz zeggen. En van alle kanten komt ineens de steun: het moet kunnen. Zo wordt het spel gespeeld.

'Die uitspraken van Schmitz hierover verbazen me nog het meest. Zij was indertijd korpsbeheerder van Kennemerland. Onder haar leiding ging het mis. Dan zegt ze: maar in de toekomst zal het beter gaan. Hoe kun je dat nou denken? Ik vind dat ook een arrogant standpunt, onbegrijpelijk.

'D66 roept: van onze minister blijf je af. En als de PvdA anders wil, is het van: dan gaat jullie staatssecretaris eraan. Dan zijn we weer terug bij waar we begonnen: het IRT. Daar is een heleboel fout gegaan door coalitiepolitiek.'

Voor GroenLinks is een inhoudelijk oordeel over de 'Delta-methode' cruciaal. In de IRT-debatten is dat nauwelijks aan bod gekomen. Juist omdat de Kamer het zo druk had met de politieke bescherming van bewindslieden (Hirsch Ballin en Van Thijn). Van Traa heeft daar zelf ook op gewezen.

'Aan alle kanten wordt de positie van Sorgdrager afgedekt', stelt Sipkes. 'Er worden geen vraagtekens geplaatst bij het functioneren van de minister; iedereen staat vierkant achter haar. Dan denk ik: we moeten het debat nog voeren. Er zijn nog wel een aantal vragen te stellen. Ik verwacht een inhoudelijke debat. Dit had ik van paars niet verwacht.

'Wij zeggen omgekeerd ook niet dat de minister moet sneuvelen. Maar Van Traa spreekt niet voor niets van een crisis in de opsporing. Hij heeft het over de chaos bij het Openbaar Ministerie, over de vergadering van procureurs-generaal. Daar was de minister onderdeel van. Ik vind het van een hoog Pavlov-gehalte om te zeggen: we staan om de minister heen. Dat is zo ouderwets. Natuurlijk mag je haar beschermen. Maar dat is iets anders dan een debat doodslaan.

'De minister zegt: ik vind niet dat ik geen schone handen heb. Daar zit een dubbele ontkenning in. Ik wil dan wel de vraag stellen of zij in staat is om de bezem door het OM te halen. Want het zou toch ieder gevoel van rechtvaardigheid tarten als er niks zou veranderen.'

Als de Tweede Kamer, anders dan de enquêtecommissie, tot het oordeel komt dat doorlating van drugs acceptabel is, dan is de belangrijkste conclusie van Van Traa onderuit getrokken, meent Sipkes.

'Je kunt niet zo maar de belangrijkste conclusie naast je neerleggen. Van Traa zegt: die Delta-methode loopt uit de hand, heeft geen effect. Dan ben je gek als je als Kamer concludeert dat je dat moet volhouden. Waarom heb je dan een jaar aan dat onderzoek besteed? Dan is het van: dank u wel, meneer Van Traa, we hebben er weer zestig centimeter boekenkastvulling bij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden