GroenLinks in grote lijnen akkoord met partijprogram

Het congres van GroenLinks heeft zich er afgelopen weekeinde bij neergelegd dat partijvoorzitter A. Harrewijn de inleiding en het openingshoofdstuk van het verkiezingsprogramma zonder verdere tussenkomst van de leden herschrijft....

Van onze verslaggeefster

ZWOLLE

Pitstra had de oorspronkelijke teksten 'rechts' genoemd, omdat ze volgens hem getuigden van een 'liberale visie' op de rol van overheid. Rosenmöller zei daarop in zijn speech tot het congres: 'Laten we elkaar niet de maat nemen door teksten ''rechts'' te noemen. Rechts, vrienden, vind ik verlagen van het minimumloon of de grenzen sluiten voor Koerden die op de vlucht zijn.'

Het congres verwierp een voorstel van de afdeling Amsterdam, waarin het partijbestuur werd opgedragen het hele verkiezingsprogramma 'puntiger en politieker' te maken. Daarmee accepteerde het congres de hoofdmoot van het programma vrijwel ongeschonden. Op de inleiding en de vier visiestukken, waaruit het program bestaat, konden de GroenLinkse leden geen tekstwijzigingen aanbrengen. De discussie beperkte zich tot de programmapunten bij die teksten over de rol van de overheid, de (internationale) rechtsorde, de kwaliteit van het bestaan en duurzaamheid.

Met het programma slaat GroenLinks een nieuwe koers in. De partij heeft afscheid genomen van de overtuiging dat een sterke overheid, die een goede blauwdruk voor ogen houdt, al het onrecht kan uitbannen. Ze is tot het inzicht gekomen dat wetten en regels ook goede initiatieven kunnen blokkeren. Van GroenLinks moet de overheid op sommige terreinen terugtreden, niet ten gunste van de vrije markt, maar van de burger en diens maatschappelijke verbanden.

Privatisering en marktwerking, waarin het kabinet-Kok het antwoord heeft gezocht, hebben volgens Rosenmöller een 'sociaal tekort' opgeleverd van armoede en uitsluiting. Het resultaat van het beleid van 'die oude rooie Kok, vier jaar aan de knip en vier jaar aan het roer', is volgens Rosenmöller: 'De inkomensverschillen zijn vergroot, de armoede is verscherpt en de verrijking toegenomen.'

GroenLinks kiest in haar programma voor flinke verhoging van het sociaal minimum. Maar in zijn ijver om de armoede te bestrijden, stapelde het congres zoveel maatregelen op elkaar om de koopkracht van alle uitkeringsgerechtigden te bevorderen, dat onbedoeld een miljardenverslindend pakket ontstond. Na spoedoverleg tussen de partijvoorzitter en de bedenkers van de maatregelen, aanvaardde het congres een compromistekst, waarin de partij de sociale minima 10 procent meer koopkracht belooft.

Het geld daarvoor wil de partij vrijmaken door 4,5 miljard gulden te bezuinigen op de uitgaven van de rijksoverheid, 1,6 miljard op de aanleg van wegen en 3 miljard op Defensie, vooral op materieel en door de land- en luchtmacht en de marine samen te voegen. Volgens Rosenmöller 'haalbare' voorstellen, al zei hij na het congres dat de rijksoverheid wel wat ontzien zal worden ten koste van de wegenaanleg. 'Maar de bezuinigingen op Defensie zien wij als haalbaar. Het zal wel even piepen en kraken, maar op een budget van 14 miljard moet dat mogelijk zijn.'

Ondanks de oproep van partijvoorzitter Harrewijn om deze keer geen 'ideale stokpaardjes' te berijden in het verkiezingsprogramma, voegde het congres een hele serie hemelbestormende programmapunten toe. Anders dan in het vorige verkiezingsprogramma wordt dit keer de monarchie niet afgeschaft, maar de bio-industrie en de dieronvriendelijke sportvisserij wel. Verder zal GroenLinks de kiesgerechtigde leeftijd verlagen naar zestien jaar, de wereldhandel op de principes van Max Havelaar schoeien, een super-BTW op vlees invoeren en een eind maken aan ondemocratische erfelijke staatsfuncties, door de Staten Generaal het staatshoofd te laten kiezen.

Maar Rosenmöller, die zich ten doel stelt van GroenLinks een serieuze, realistische partij te maken, beschouwt dit niet als een streep door de rekening. 'Ik heb er geen pijn in mijn buik van. Het partijbestuur heeft ingezet op een verkiezingsprogramma op hoofdpunten. Nou, er zijn een paar ondergeschikte punten bij gekomen. Maar dat tast het profiel van GroenLinks als verantwoordelijke, bestuurlijke partij niet aan.

'Het is geen folklore. Die voorstellen sluiten aan bij een sentiment in de partij. Heel veel leden zijn actief in tal van organisaties en bewegingen, of het nou om de Derde Wereld of het dierenwelzijn gaat, en die zoeken op zo'n congres verbinding met hun dagelijkse werk. In de praktische politiek kun je er weinig of niks mee, je zult er weinig

GroenLinksers tussen nu en 6 mei over horen. Maar ze passen wel degelijk in de richting die wij willen gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden