Groenink betreurt inschattingsfout

‘Ik had moeten aftreden’, zei Rijkman Groenink, ‘maar ik vond toen dat de kapitein als laatste van boord moet gaan.’

Nederland had 30 miljard euro belastinggeld kunnen besparen. Dat is de overtuiging van de voormalige ABN Amro-topman Rijkman Groenink. Voor dat bedrag werd ABN Amro genationaliseerd.

Maar die overname door de staat was helemaal niet nodig geweest als minister van Financiën Wouter Bos en president van De Nederlandsche Bank (DNB) Nout Wellink de overname van ABN Amro in 2007 hadden tegengehouden. Groenink maakte woensdag voor de commissie-De Wit duidelijk dat een kardinale inschattingsfout van hem en de top van ABN Amro die vijandige overname door een bankenconsortium mogelijk heeft gemaakt.

Het was de eerste keer dat de gevallen bankier vertelde over zijn rol bij de opsplitsing van zijn bank in drie delen. ‘Ik had daarvoor de verantwoordelijkheid niet moeten nemen.’

Groenink was de eerste die voor de commissie verscheen die zich had voorgenomen met een onthullend slotpleidooi te eindigen. ‘Ik had moeten aftreden’, zei hij met een brok in de keel. ‘Maar ik vond toen dat de kapitein als laatste van boord moet gaan. Ik betreur dat ik er niet in ben geslaagd om mijn raad van commissarissen, DNB en de minister van Financiën ervan te overtuigen dat we dit niet moesten doen. Dankuwel.’

Kort daarvoor had hij uitvoerig over zijn verkeerde inschatting in 2007 verteld. Groenink was er toen heilig van overtuigd dat bankentoezichthouder De Nederlandsche Bank langs informele weg aan het bankenconsortium zou duidelijk maken dat van zijn door ABN Amro ongewenste overname absoluut geen sprake kon zijn. ‘Want nog nooit heeft een toezichthouder met de vijandige overname van een bank ingestemd.’ Dan hadden de drie, Royal Bank of Scotland (RBS), Fortis en Santander, zich teruggetrokken, zo had Groenink bedacht, want hun overname was ‘evident vijandig’. Daarna zou ABN Amro alsnog gefuseerd zijn met het Britse Barclays.

Samen met die bank was ABN Amro de kredietcrisis geweldig doorgekomen, daar twijfelt Groenink niet aan. ‘Die fusie had waarschijnlijk niet geleid tot substantiële staatssteun. Barclays heeft het zonder staatssteun gered. Ik denk dat de 30 miljard die de staat op tafel heeft gelegd voor ABN Amro, dan niet was uitgegeven.’

Maar in werkelijkheid volgde een heel ander scenario. DNB noch het ministerie van Financiën zei ‘neen’ tegen het bankenconsortium. Ze gaven een verklaring van geen bezwaar af en de bank werd zoals aangekondigd in drie stukken gescheurd. Vervolgens kwamen RBS en Fortis in de financiële problemen – precies wat Groenink had voorspeld: ‘Dit was van een zo grote bizarheid en onverantwoordelijkheid.’

Maar verwijten hierover, laat staan aan zichzelf, daar doet Groenink niet aan. Wat hem betreft hebben DNB en Financiën naar eer en geweten gehandeld. En had hijzelf een plan B voor het geval zijn overtuiging niet zou kloppen dat banken nooit ofte nimmer vijandig worden overgenomen? Commissielid Jan Schinkelshoek (CDA) vroeg het niet.

Rijkman Groenink bij de commissie-De Wit. (ANP) Beeld
Rijkman Groenink bij de commissie-De Wit. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden