Groene prikkel verdwijnt niet geheel

De meeste energiezuinige auto's verliezen hun vrijstelling van de aanschafbelasting bpm. Maar 'groene' rijders blijven voordeliger uit dan grote vervuilers.

YVONNE DOORDUYN

AMSTERDAM - En daar gaat de tweede fiscale vergroeningsmaatregel van minister van Financiën Jan Kees de Jager. Na de afschaffing van de vliegtaks gaat nu ook de belastingvrijstelling op milieuvriendelijke auto's op de schop. Het doel is bereikt: inmiddels is eenderde van de autoverkopen 'groen'. En dat is te duur in tijden van bezuinigingen.

Wat gaat er veranderen?

De meeste energiezuinige auto's verliezen vanaf 2012 hun vrijstelling van de aanschafbelasting bpm. Het kabinet vindt de kosten (700 miljoen euro per jaar) te hoog. Vanaf 2014 is voor benzine- en dieselrijders ook het nultarief in de motorrijtuigenbelasting verleden tijd.

Het ministerie van Financiën kiest ervoor de belastingvrijstelling te richten op de écht zuinige auto's: alleen elektrische en hybride wagens die per gereden kilometer minder dan 50 gram CO2 uitstoten, komen er nog voor in aanmerking. Tot nu toe waren ook benzine- en dieselrijders die de CO2-uitstoot per kilometer wisten te reduceren tot respectievelijk 110 en 95 gram, spekkoper.

Verliezen 'groene' benzine- en dieselrijders alle belastingvoordelen?

Nee. Hoewel details nog ontbreken - het kabinet beslist pas woensdag - is duidelijk dat 'groene' rijders voordeliger uit blijven dan grote vervuilers. Los dus nog van het gewicht van de auto, waarop de motorrijtuigenbelasting is gebaseerd.

Volgens bronnen rond het kabinet worden de eisen aan milieuvriendelijke auto's zodanig aangescherpt, dat minder vervuilende wagens nog altijd minder belasting kosten. Er blijft dus een 'groene' prikkel.

De verkoop van belastingvrije auto's is spectaculair gestegen. Is dat louter toe te rekenen aan het beleid?

Nee. Ook de economische crisis heeft zijn effect. Benzine is duurder en consumenten hebben minder te besteden, dus kopen ze liever een zuinige auto. Niettemin hebben de fiscale voordelen en de lagere bijtelling voor milieuvriendelijke leaseauto's (14 procent) een omwenteling teweeggebracht. Het aantal verkochte belastingvrije auto's is sinds de introductie van de bpm-vrijstelling in 2009 meer dan verdubbeld. Inmiddels is eenderde van de verkochte auto's van het duurzame soort.

'In plaats van nieuwe SUV's zijn producenten de laatste jaren allemaal met kleine, zuinige auto's gekomen', verklaart Maarten van Biezen, teamleider mobiliteit en ruimte bij de Stichting Natuur en Milieu.

Verenigingen van autodealers, de Bovag en de RAI Vereniging, beamen de milieueffecten. Veelzeggend is het internationale plaatje: tussen 2005 en 2010 verbeterde de gemiddelde CO2-uitstoot van een auto met ruim 33 gram per kilometer. Op Zweden, Noorwegen en Ierland na maakt Nederland daarmee de grootste sprong vooruit.

Overigens gelden hier grote cultuurverschillen: in Duitsland is een grote auto een statussymbool, terwijl Fransen vooral wagens kopen van Franse, zuinigere makelij.

Wie is de dupe van de nieuwe plannen?

De koper/berijder van de energiezuinige auto en het milieu, zou je zeggen. Toch hebben zowel de automobilistenlobby als milieuclubs begrip voor de keuze van het kabinet. 'Het succes is binnen, dan is het logisch dat een stimuleringsmaatregel stopt', stelt Ad Vonk van de ANWB.

Niettemin signaleert hij grote onrust onder zijn leden. 'Dit raakt de mensen in de portemonnee.' De ANWB hoopt vooral dat dealers in de showroom zo eerlijk zijn dat ze erbij vertellen dat de belastingvrijstelling in 2014 stopt. 'Anders komen kopers van een koude kermis thuis.'

Natuur en Milieu vindt het belastingvoordeel op milieuvriendelijke auto's sowieso te ver doorgeschoten. 'Het kabinet is mainstream-auto's aan het subsidiëren', verklaart Van Biezen. 'Terwijl alleen een voorhoede van 10 procent moet profiteren. Anders vervalt de uitdaging voor producenten om auto's zuiniger te maken.'

Wat vinden de dealers?

De Bovag en de RAI Vereniging pleitten al langer voor afschaffing van de belastingvrijstelling. Volgens hen heeft die een marktverstorend effect. 'Auto's die 1 gram meer CO2 uitstoten, zijn onverkoopbaar', verklaart Paul de Waal van de Bovag. De autobedrijven pleiten voor een glijdende schaal: meerdere trappen met kleinere financiële verschillen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden