Groen poldermodel moet milieuland rust brengen

Paul Rosenmöller van Groen Links wil het en directeur mr. P. Nouwen van de ANWB wil het ook. De VVD vindt het niks, maar de directie van Shell Pernis heeft het met succes uitgeprobeerd....

JEROEN TROMMELEN

Van onze verslaggever

Jeroen Trommelen

AMSTERDAM

Zaken als Schiphol, de Betuwelijn en het mestoverschot zouden met meer overleg en meer compromissen kunnen worden opgelost. Zoals de Sociaal Economische Raad (SER) in Nederland arbeidsrust, loonbeperking en economische groei heeft gebracht, kan het ecologisch beraad rust en voorspoed brengen aan het groene front.

Groen Links hield tijdens de algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer een pleidooi voor een groen poldermodel, maar VVD'ers als Bolkestein en Linschoten verklaarden zich even hartelijk tegen. Sindsdien is weinig meer van het idee gehoord.

Vanavond debatteren politici, milieu,- en belangenorganisaties opnieuw over de vraag of een 'groene SER' kans van slagen heeft. Dat gebeurt onder regie van Milieudefensie en het Instituut voor Publiek en Politiek in de Rode Hoed in Amsterdam.

Volgens veel deelnemers wordt het echter een discussie waarvan de vermoedelijke uitslag al vast staat. Een ecologisch overlegberaad naar voorbeeld van de SER is een lichtgroene droom die in de praktijk weinig kans van slagen maakt. Het milieu laat zich immers niet vergelijken met de arbeidsmarkt, en milieuorganisaties niet met sociale partners.

Zelfs de vraag wie in zo'n groen beraad wie zou vertegewoordigen, is onduidelijk. Milieu- en consumentenorganisaties staan tegenwoordig steeds vaker voor tegenstrijdige belangen. En uiteindelijk is er altijd wel een burger die zich benadeeld voelt, en een nieuwe pressiegroep opricht.

Dat valt althans op te maken uit de boek Het groene poldermodel (Milieudefensie Amsterdam, 24,95 gulden) dat voorafgaand aan het debat in de Rode Hoed wordt gepresenteerd. De bundel bevat bijdragen van vrijwel alle partijen die in het groene overlegmodel een rol kunnen spelen, van de hoofddirectie van de Rabobank tot aan de werkgroep Stop Rijksweg 19. ANWB-directeur Nouwen verhaalt in het boek over het opmerkelijk bondgenootschap van zijn club met organisaties als Natuur en Milieu, de Kamer van Koophandel en Natuurmonumenten om het traject van de hogesnelheidslijn (HSL) buiten het Groene Hart te houden. Hier leek het groene poldermodel bijna te worden gerealiseerd, maar waren het de overheid en de politiek die de concensus doorbraken en een tunnel bedachten.

Bestuursleden W. van Duyn en C. Fenijn van het landelijk overleg Betuweroute hebben een zelfde ervaring. 'Als de politiek eenmaal een besluit heeft genomen, wordt dat niet meer teruggedraaid.' Op een ander niveau geldt dat ook voor de milieubeweging zelf: 'Die beweging speelde bij de Betuweroute een onduidelijke rol.'

Tegenover die sombere beschouwingen staat een enkel succesverhaal, zoals dat van de uitbreiding van Shell Pernis in 1994. Toenmalig bemiddelaar en oud-milieugedeputeerde ir. J. van der Vlist vertelt hoe een investering van drie miljard gulden voor Nederland behouden bleef omdat er snel een bouwvergunning kon worden afgegeven. Daarvoor was steun nodig van de milieubeweging. Die werd verkregen door de partijen in een vroeg stadium te leren elkaar te vertrouwen en hen te laten onderhandelen.

Toch zou het 'te pretentieus' zijn die zaak als voorbeeld te nemen voor het groen poldermodel, meent Van der Vlist. ' De problematiek is onvergelijkbaar met die van de Betuwelijn of de aanleg van een tweede Maasvlakte.'

Ronduit ongenadig is het oordeel van het lid van de Raad van State mr J. Vis (D66). 'Het idee oogt aardig, ligt vermoedelijk wel goed bij het publiek en zal dus vrij hoge ogen gooien zolang er niet al te kritisch naar wordt gekeken', stelt hij venijnig. Maar de zorg voor het milieu is nu eenmaal zo'n taak 'waar weinig of niets van terechtkomt als de overheid er niet voor zorgt'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden