Groen, intimiderend amfitheater

De Euroborg, de thuishaven van FC Groningen, is een echt stadion. Met ringen en steile tribunes. Iedereen lekker dicht op het veld. Groningen is er dit seizoen nog ongeslagen. Zondag komt PEC.

GRONINGEN - 'Als ik het stadion binnenkom, gebeurt er wat met me', zegt Nick van der Velden, aanvaller van FC Groningen. Hij meent het écht. 'Dat had ik ook al toen ik hier met AZ of NEC kwam. Er hangt een Engels sfeertje. Mensen kunnen je bijna aanraken.'


Geen ploeg wist er dit seizoen nog te winnen, in die Euroborg. PSV niet, Ajax niet, AZ niet. En zondag PEC Zwolle? Ron Jans weet hoe moeilijk het winnen is in de Euroborg. Als trainer van FC Groningen bleef hij er, vanaf de opening in 2006, vijftien competitiewedstrijden ongeslagen. Zijn opvolger Pieter Huistra lukte dat tien keer. Deze jaargang staat de teller alweer op zes. Bestaat er misschien zoiets als de magie van de Euroborg?


Met vier kantoren in drie landen is architect Wiel Arets, ontwerper van de Euroborg, een druk bezet man. Vanuit een taxi in Zürich zegt hij op de hoogte te zijn van de ongeslagen status van 'zijn' stadion. Dat is geen toeval, beweert hij. 'De Euroborg is geen prettig stadion voor de tegenstanders.'


Het zoveelste non-descripte, multifunctionele stadion ontwerpen, dat wilde Arets niets. De Euroborg moest een echt voetbalstadion worden, met twee ringen en steile tribunes. Hij liet zich bij het ontwerp inspireren door het amfitheater in de Italiaanse stad Lucca.


'Zo weinig mogelijk afstand tussen spelers en publiek, dat was mijn uitgangspunt', vertelt hij. 'Ze moeten bij elkaar het gevoel hebben: ik ben één van jullie. Daardoor ontstaat er een dynamiek die je ook bij voetbal in Engeland ervaart.'


Het thuisvoordeel is een veelbesproken en onderzocht fenomeen in de sport. Vaak trekken onderzoekers een parallel met de dierenwereld: hoe meer verbondenheid met het eigen territorium, hoe sterker die wordt verdedigd. Niet voor niets 'begroeten' FC Groningen-fans de tegenstander met het lied: 'Welkom in de Hel van Groningen.'


'Er is hier altijd reuring. Wat dat betreft past het stadion bij de club: het is heel close allemaal', zegt John Schurer, voorzitter van de supportersvereniging. Doordat de hoeken gesloten zijn gaat er volgens hem een intimiderende werking van de Euroborg uit. 'Al zijn het natuurlijk ook de fans die van de Euroborg een onneembare vesting maken. Het is én én.'


De Euroborg vestigde zijn naam snel. Bij de opening van het stadion, in 2006, won FC Groningen direct van Heerenveen, de rivaal uit het noorden. Het was Telegraaf-journalist Henk Evenblij, vermaard koppenmaker, die vervolgens de bijnaam 'de Groene Kathedraal' bedacht. Daarna bleef FC Groningen nóg veertien competitiewedstrijden ongeslagen.


Zo geruisloos van stadion te wisselen is niet elke club gegeven. Het duurde jaren voordat Ajax aardde in de Arena, het Avondje NAC kwam aanvankelijk nauwelijks van de grond in Breda, het GelreDome in Arnhem zit bijna nooit vol en Feyenoord-fans moeten er niet aan denken ooit te verhuizen naar een Nieuwe Kuip. Een statisticus van de California Plytechnic State University berekende dat verhuizen naar een nieuw stadion een daling van maar liefst 24 procent van het thuisvoordeel betekende.


Dat de Euroborg daar geen last van heeft gehad, heeft volgens architect Arets te maken met het 'huiskamergevoel' van het stadion. 'Ik ben uitgegaan van het vertrouwen in de toeschouwers. Het zijn tenslotte je gasten. Daarom zie je nergens hekken of afschrikwekkende barrières. Alleen glazen leuningen.'


De verbondenheid van het publiek met de Euroborg zit hem in subtiele dingen, gaat hij verder. Zo heeft de keuze voor groen als huiskleur niet alleen te maken met FC Groningen. 'Het is de kleur van de lente, van de sprankeling. Het straalt iets uit van 'we gaan er voor'. Tegenstanders voelen meteen dat ze bij een energieke jonge-hondenclub op bezoek zijn.'


Is er dan helemaal niets aan te merken op de Euroborg? Jazeker. Groningers mopperen graag over de grauwe buitenkant buitenkant van het stadion. Met onder meer een bioscoop, een supermarkt en een casino doet de Euroborg nogal onpersoonlijk aan. Een denktank rond kunstenaar Christof Beukema opperde al eens om de buitenkant blauw te verven. Van de hemel in de hel, was de gedachte daarachter.


Arets, die een vetorecht heeft als het gaat om veranderingen, snapt die kritiek wel. 'Ik gebruik het niet graag als excuus, maar er was een beperkt budget', zegt hij. 'Daarom heb ik de nadruk gelegd om de binnenkant. Dáár gebeurt het tenslotte. Ik heb nog altijd de hoop dat het stadion aan de buitenkant wit wordt geverfd. Groen van binnen, wit van buiten, de kleuren van FC Groningen. Dat zou ik het mooiste vinden.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden