Groeiende twijfel over Kunduz: het is niet ons probleem maar dat van andere partijen

In de Tweede Kamer groeit de twijfel over voortzetting van de politietrainingsmissie in Kunduz, nu bekend is geworden dat een aantal door Nederlanders opgeleide agenten ook elders in Afghanistan actief is. Twee partijen die de missie steunden, GroenLinks en de ChristenUnie, zien daarin een schending van beloften aan het parlement.

Frans Timmermans staat de pers te woord. Beeld anp

De krappe Kamermeerderheid die met de missie akkoord ging, bestaat sinds de verkiezingen in september niet meer; de steun van de PvdA is vereist om ermee door te gaan. PvdA-Kamerlid Frans Timmermans, vaak genoemd als minister van Buitenlandse Zaken bij het welslagen van de formatiebesprekingen tussen zijn partij en de VVD, stelt vast: 'We hebben altijd gezegd dat de papieren werkelijkheid in Den Haag niet strookt met de situatie in Afghanistan. Er zijn onzinnige voorwaarden gesteld. Het is niet ons probleem, maar dat van andere partijen.'

Toch wordt er in politiek Den Haag rekening mee gehouden dat de PvdA als regeringspartij de missie niet wil staken, om internationaal gezichtsverlies te voorkomen. De ChristenUnie wil in een Kamerdebat, kort na het huidige herfstreces, opheldering over de positie van de PvdA.

Lamgelegd
De politietrainingsmissie gaat voorlopig door, maar wordt steeds meer lamgelegd door de strikte 'Haagse' regels. Nederlanders geven nog les aan een vijftigtal politieagenten. Een deel van de training is opgeschort omdat Afghanistan zich niet aan afspraken houdt over de inzet van oud-leerlingen.

De praktijkbegeleiding van de ongeveer veertig mannelijke Afghaanse politieagenten en de basisopleiding van twaalf vrouwelijke agenten blijkt op dit moment de kerntaak van de ruim vijfhonderd uitgezonden Nederlanders - inclusief militairen en technici die F-16-gevechtsvliegtuigen in de lucht houden. Trainers gaan de straat op in Kunduz en leggen Afghanen uit hoe ze hun werk beter kunnen doen, constateerde de Volkskrant deze week in het district Emam Saheb. De praktijklessen zijn onlangs uitgebreid van drie naar vier districten in de provincie. Volgens het ministerie van Defensie bestaat het 'leeuwendeel' van de missie uit dit soort begeleiding.

Het kabinet meldde woensdagavond in een brief aan de Kamer dat een deel van de politietraining is stilgelegd omdat niet wordt voldaan aan de voorwaarden. Het is de zoveelste keer dat de missie wordt geplaagd door het strakke mandaat. Eerder al moest een deel van de Nederlandse trainers naar huis omdat te weinig Afghaanse politierekruten voldeden aan de regels. Zo mocht de paramilitaire grenspolitie, op last van de Kamer, niet opgeleid worden.

Buiten Kunduz
Nu blijkt een groep Afghaanse onderofficieren en ongeveer 120 agenten die een basisopleiding volgden het probleem te vormen. Deze politiemensen worden ook buiten de provincie Kunduz ingezet, waardoor Nederland geen zicht heeft op hun bezigheden. Zo weet het ministerie van Defensie niet of politiemensen uit Kunduz zijn ingezet voor gevechtsoperaties, tegen de uitdrukkelijke wil van de Kamer.
De basisopleiding aan agenten is al eerder stopgezet omdat er voldoende Afghaanse trainers zijn. Een kleine tien Nederlandse mentoren lopen nog wel mee met deze trainers.

Vermoedelijk zijn de in Kunduz opgeleide agenten elders in het land aan het werk gezet omdat ze daar harder nodig zijn. De Afghaanse minister van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de politie, was donderdag niet bereikbaar voor commentaar. Nederland hoopt van hem te horen hoeveel van de getrainde agenten 'zoek' zijn, waar ze zijn terechtgekomen en wat ze doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden