Groeiende druk op Obama om Assad te straffen

Obama sprak vorig jaar snoeiharde taal over het gebruik van chemische wapens door het regime in Syrië. Maar handelt de president er ook naar?

STIEVEN RAMDHARIE

De druk op president Obama om Damascus te straffen voor het vermeende gebruik van chemische wapens neemt toe. Amerikaanse Congresleden en Israël dringen aan op militaire actie, variërend van het opzetten van 'veilige zones' voor burgers tot het instellen van een no-flyzone. De realiteit is dat Amerika's militaire opties in Syrië nog altijd beperkt zijn.

De enige haalbare strafmaatregel is een korte militaire aanval op de eenheden die volgens Israël in maart het zenuwgas sarin hebben gebruikt. Alle andere militaire opties dreigen de VS mee te zuigen in de bloedige burgeroorlog - precies wat Obama niet wil.

'Als de VS een rode lijn hebben getrokken, zal er enige actie moeten volgen', zei zijn partijgenoot en Congreslid Keith Ellison zondag. Het was een pijnlijke verwijzing naar Obama's waarschuwing vorig jaar dat de Syrische inzet van chemische wapens onaanvaardbaar zou zijn. Ellison: 'De grootste supermacht kan niet toekijken en niets doen.' Tal van Republikeinen roepen hetzelfde. In Israël pleitte een boze oud-minister van Defensie Ben-Eliezer maandag voor een snel militair ingrijpen door het Westen.

Volgens het Witte Huis liggen 'alle opties op tafel' maar zal nader onderzoek moeten uitwijzen of Assad daadwerkelijk sarin heeft gebruikt. Uit vrees opnieuw betrokken te worden bij een oorlog, heeft Obama een militaire interventie tot nu toe steeds uitgesloten. Zodra de inlichtingendiensten zich definitief scharen achter de Israëlische analyse, zitten het Pentagon en het Witte Huis in een lastig parket. Het Syrische regime, dat verdedigd wordt door een van de meest geavanceerde luchtverdedigingssystemen, is volgens Washington niet te vergelijken met het verdreven regime van Kadhafi in Libië. Ingrijpen, hoe beperkt ook, zal vrijwel zeker leiden tot Amerikaanse doden. De VS hebben Syrië's 'militaire paraplu' - opgezet door de Russen - steeds als argument gebruikt om aan te tonen dat een interventie geen piece of cake zal zijn. Met het neerschieten vorig jaar van een Turkse F-4 toonde Damascus dat het systeem werkt en intact is.

Zonder uitschakeling van Assads luchtverdediging zijn alle 'harde' militaire opties onmogelijk. Safe havens langs de Turkse en Jordaanse grens kunnen alleen bestaan als de Syrische luchtmacht is uitgeschakeld. Een no-flyzone is alleen mogelijk als alle raketbatterijen zijn vernietigd. Dit vereist een grootschalige militaire operatie waarvoor de politieke wil in het Witte Huis ontbreekt.

Een andere veelgenoemde optie, het veiligstellen van de chemische wapens, is ook een heidens karwei. Eentje waarvoor, behalve actie in de lucht, ook nog zo'n 75 duizend grondsoldaten nodig zijn. Amerikaanse boots on the ground, na Irak en Afghanistan, is het laatste wat Obama wil. Om maar te zwijgen of zo'n operatie ook kan. 'Nee', zo hield Amerika's hoogste generaal, Martin Dempsey, het Congres vorige week voor.

Assad kent Amerika's militaire beperkingen. Tot nu toe maakt hij daar handig gebruik van. Zelfs als de VS overgaan tot een aanval vanaf veilige afstand met een regen Tomahawk-kruisraketten, zal hij niet onder de indruk zijn. Voor Obama kan dat wel van pas komen. Hij heeft dan militair wel een daad gesteld, zonder meegezogen te worden in het moeras dat 'Syrië' heet.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden