Grimmige sfeer is ineens terug in Noord-Ierland

Twee maanden geleden leek er nog een vredesakkoord in de maak. Nu heerst er weer een sinistere sfeer in Noord-Ierland, die doet denken aan de tijd van de troubles, de burgeroorlog tussen protestantse en katholieke paramilitairen....

Nadat het Ierse Republikeinse Leger (IRA) donderdag de regeringen in Londen en Dublin waarschuwde de problemen in het vredesproces niet te onderschatten, beschreven unionistische politici de situatie vrijdag als 'sinister'.

De IRA weigert vooralsnog mee te werken aan de verdere voortgang van het vredesproces in Noord-Ierland. In een eerder deze week uitgegeven verklaring, gepubliceerd in een republikeinse krant, zegt de IRA het aanbod in te trekken om alle wapens van de organsiatie te vernietigen.

De IRA zegt echter het tien jaar oude bestand nog niet op, hoewel Gerry Adams, de leider van de politieke vleugel van de IRA, Sinn Féin, donderdag tijdens een persconferentie weigerde te zeggen of het bestand ook in de toekomst wordt gehandhaafd.

In december bood de IRA nog aan alle wapens definitief en voor altijd buiten gebruik te stellen. Hiermee leek de weg vrij voor een nieuwe vredesregeling, gebaseerd op het oude Goede Vrijdag-akkoord van 1998, en het herstel van het zelfbestuur in Noord-Ierland. De vorming van een nieuwe coalitieregering tussen protestantse unionisten en katholieke republikeinen en nationalisten leek een kwestie van tijd. Uiteindelijk mislukten de vredesbesprekingen, omdat de unionisten fotografische bewijzen eisten van de wapenvernietiging. De IRA beschouwde die eis als een te grote vernedering.

Enkele weken later beroofden criminelen in Belfast een bank en stalen daar een recordbedrag van 26,5 miljoen pond (bijna veertig miljoen euro). De politie in Noord-Ierland beschuldigde de IRA van deze roof. Ook de Britse premier Tony Blair en de Ierse premier Bertie Ahern zeggen aanwijzingen te hebben dat de IRA bij de bankkraak is betrokken.

De IRA ontkent echter ten stelligste. 'Onze initiatieven worden ondergraven door pro-unionistische en anti-republikeinse elementen, waaronder de Britse regering', aldus de verklaring.

Sinn Féin-onderhandelaar Martin McGuinness zei dat de kans op ontwapening van de IRA is verminderd doordat de organisatie ervan werd beschuldigd achter de bankroof te zitten. Hij en Gerry Adams wilden niet spreken van een nieuwe confrontatie. 'Anders is het vredesproces even tijdelijk als de dagen van Tony Blair in Downing Street', aldus Adams.

Niettemin houden Blair en ook de Ierse premier Bertie Ahern de druk op de IRA hoog. 'De verantwoordelijkheid ligt bij de IRA om de criminele activiteiten te beëindigen en het politieke proces vooruit te helpen', zei Paul Murphy, Blairs minister voor Noord-Ierland, donderdag na crisisoverleg op Downing Street.

De Noord-Ierse politie is niet bang voor nieuwe terreuraanslagen. 'We weten dat de IRA de middelen heeft en we weten ook dat de IRA ertoe in staat is, maar we denken niet dat ze het ook daadwerkelijk van plan zijn', trachtte politiecommissaris Hugh Orde vrijdag de Noord-Ieren gerust te stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden