Grijze kunstclub lonkt naar de jeugd

Schildersgenootschap Pulchri zoekt vers bloed, maar jonge kunstenaars zijn nog niet erg happig. Het chique Haagse gezelschap breekt zich het hoofd over nieuwe plannen.

DEN HAAG - Het uit 1847 daterende Haagse schilderkundig genootschap Puchri Studio ('uit ijver voor het schone') kampt met vergrijzing en terugloop van het ledental. En met de onwil van jonge kunstenaars om lid te worden. Vandaag ontvangen de leden een krant van het bestuur met plannen de luiken open te zetten.


'Het elan moet terug', zegt voorzitter en beeldend kunstenaar Siebrand Weitenberg (50) in de historische bestuurskamer. Als voorteken van de omwenteling is het hoogpolige Perzische tapijt van tafel gehaald. 'We moeten kunstenaars en liefhebbers goede redenen geven om lid te worden. De vereniging moet midden in de samenleving staan.' De leden bespreken de plannen begin november.


Pulchri is gevestigd in een monumentaal pand met zeven gratis toegankelijke expositieruimten, waaronder drie grote bovenzalen met museale afmetingen en dito allure. Pulchri-leden tonen en verkopen er hun werk. De sociëteit is 's avonds alleen voor leden.


Jaarlijks komen er 100 duizend bezoekers, met name bij vernissages en voor de horeca. In 2012 werd er voor 171.469 euro aan kunst verkocht. Ter vergelijking: een kleine galerie in het oude centrum van Den Haag verkoopt voor 150 duizend euro. Na de laatste Najaarssalon van Pulchri, met werk van bijna alle leden, had slechts één werk een rode 'verkocht'-stip.


Anno 2013 telt Puchri 665 'kunstlievende leden', 100 minder dan in 2008. Ze krijgen korting in de sociëteit en op kunst. Het aantal kunstenaarsleden is met 452 stabiel, maar de vergrijzing slaat toe: slechts 10 procent is jonger dan 40, de gemiddelde leeftijd is 59.


Jozef Israels en Hendrik Willem Mesdag, prominente schilders van de Haagse School, behoorden tot eerste bestuursleden; prinses Beatrix is beschermvrouwe. Maar de witmarmeren vloer en deftige statuur schrikken de jonge generatie af. 'Dit is een streng gebouw', vindt voorzitter Weitenberg.


Het bestuur wil vernieuwing, verdieping en vergroting, aldus de beleidsvisie 2013-2018. 'Links of rechts, Rolling Stones of The Beatles, beeldhouwen of schilderen - die tegenstellingen zijn uit de tijd. De naam schilderkundig genootschap is een anachronisme. Mode, design en architectuur horen ook bij Pulchri, net als theater, literatuur, ballet en muziek.'


Pulchri wil laten zien wat er nú gebeurt in de kunstwereld, ook internationaal. Nu zijn het de leden die bepalen wat er in de galeries hangt. 'Je huurt rond je verjaardag een zaaltje en exposeert een week of drie. Die solopresentaties blijven mogelijk, maar Pulchri moet zijn kunstenaars meer uitdagen.'


Een curator gaat vier keer per jaar toonaangevende thema-exposities maken rond actuele ontwikkelingen. Dat moet de kunstenaarsleden prikkelen hun eigen artistieke ontwikkeling te toetsen. Zeker één presentatie wordt gewijd aan jong talent van belangrijke kunstopleidingen. In de Tuingalerie komen pop up-exposities.


'Als dat lukt, staat Pulchri weer ergens voor. Nu kan ik het onvoldoende duidelijk maken', zegt Weitenberg. 'Het draait om het spel van de verbazing, de verwondering, het spraakmakende. Alles kan in onze prachtige zalen, de vereniging moet het avontuur aandurven. Zoals William Somerset Maugham schreef: traditie is een gids, geen cipier.'


Kunstenaarslid worden? Nee, bedankt


Pulchri kent een ballotagecommissie, maar jonge kunstenaars worden steeds vaker actief benaderd om lid te worden. Kevin Nieuwenhuijs (26), in 2009 afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, bedankte onlangs vriendelijk voor de eer. 'Het is onduidelijk waar ze voor staan', zegt hij. 'Wat wil Pulchri? Is het een plek voor verkoop? Wil het de amateurkunst en de hedendaagse kunst verbinden?' Hij twijfelt aan de kwaliteitseisen: 'Jonge en oude kunstenaars, beginnende en gevestigde kunstenaars, hedendaagse kunstenaars en amateurs: er lijkt geen onderscheid.' Nieuwenhuijs wacht eerst maar de vernieuwingen af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.