Griekse vlaggen versus 'nooit meer fascisme'

De neonazipartij Gouden Dageraad ging zaterdag de straat op, compleet met hakenkruisen. Er was een tegendemonstratie, maar volgens peilingen groeit de aanhang van de fascisten.

ATHENE - De Griekse fascisten zijn er deze koude zaterdagmiddag in Athene vroeg bij. Uren voor aanvang van hun manifestatie bij het parlement bouwen de zwarthemden van de neonazipartij Gouden Dageraad hun podium op. Uit luidsprekers golven strijdliederen uit de Tweede Wereldoorlog en de Griekse burgeroorlog. 'Griekenland zal winnen', staat op een spandoek.

Gouden Dageraad protesteert tegen de vervolging van hun partijtop. Partijleider Nikos Michaloliakos en twee andere parlementariërs zitten vast. Ook anderen worden vervolgd. 'Wij eisen de vrijlating van onze leiders', zegt parlementariër Ilias Kassidiaris. Hij staat wijdbeens en met de armen over elkaar te kijken naar de opbouw van het podium. Ernaast ligt een bundel Griekse vlaggen. Kassidiaris: 'We worden vervolgd omdat we populairder worden.'

Gouden Dageraad is een neonazibeweging, met een hakenkruisachtig partijsymbool. De partij wil alle illegale immigranten het land uit zetten. Haar knokploegen slaan geregeld buitenlanders in elkaar. De voormalige splintergroepering kreeg bij verkiezingen vorig jaar 7 procent van de stemmen en kwam met 18 zetels in het parlement. Volgens peilingen zou de groepering nu de derde partij van het land zijn.

Toen een aanhanger van Gouden Dageraad enkele maanden geleden een linkse rapper doodstak, begon de regering een justitieel offensief tegen de fascisten. Activisten van de partij werden beschuldigd van het doden van de rapper en van delicten als wapenbezit, afpersing, witwassen en het deelnemen aan een criminele organisatie.

Salonfähig

De autoriteiten hoopten de fascisten te beroven van hun groeiende aanhang. Dat is niet gelukt. Na de dood van de rapper en de arrestaties daalde de steun voor Gouden Dageraad in eerste instantie wel, van rond 10 naar 7 procent van de kiezers, bleek uit peilingen. Inmiddels is de partij weer terug op 10 procent. De beweging lijkt salonfähiger te worden. Zo sprak de populaire volkszanger Notis Sfakianakis onlangs zijn steun uit voor de fascisten. 'Het is de enige partij die het land fatsoenlijk kan besturen', aldus Sfakianakis.

Veel Grieken maken zich grote zorgen over deze ontwikkelingen. Terwijl de zwarthemden bij het parlement hun podium inrichten, verzamelen zich op twee nabijgelegen pleinen betogers voor een tegendemonstratie. 'Niet iedereen die Gouden Dageraad steunt is een nazi', zegt Yannis Albanis, een van de organisatoren van de tegenbetoging. 'Maar als het zo doorgaat, als mensen voortdurend naar die fascisten luisteren, worden ze wél nazi's.'

Sommige tegendemonstranten dragen stickers op hun borst met een rode streep door een hakenkruis en de slogan 'Nooit meer fascisme!' Tegen half zes zet de stoet van enkele honderden mensen zich in beweging, om op te marcheren naar het plein bij het parlement, waar de neonazi's bijeen zijn.

Een paar honderd meter voor het plein houdt oproerpolitie de betogers tegen. De regering heeft marsen van zowel de fascisten als hun tegenstanders verboden, om een botsing te voorkomen. 'Wij zoeken de confrontatie niet', zegt organisator Albanis. 'Ik denk dat we de komende tijd vooral moeten praten met de bewoners van arme wijken; uitleggen dat nazisme geen oplossing is voor hun problemen.'

Dat de steun voor Gouden Dageraad op peil blijft, komt deels voort uit het wantrouwen bij veel Grieken jegens hun zwakke en corrupte autoriteiten. Velen zijn ontvankelijk voor de uitleg van de fascisten dat hun leiders om politieke redenen worden vervolgd.

Gouden Dageraad heeft bovendien aan sympathie gewonnen door de moord, begin november, op twee van haar leden. De aanslag - een vergelding voor de dood van de linkse rapper - is opgeëist door een onbekende linkse terreurgroep.

Tijdens de manifestatie bij het parlement hangen deze avond spandoeken met afbeeldingen van de twee martelaren, zoals de neonazi's de vermoorde aanhangers noemen. 'Onsterfelijk', staat er groot onder de portretten.

Priester

'De regering noemt ons een criminele partij', dondert de fascistische parlementariër Kassidiaris van het podium. 'Maar we zijn hier met duizenden. Zijn wij allemaal criminelen?' Voor het podium houden zo'n duizend aanhangers fakkels en Griekse vlaggen omhoog. 'Handen af van Gouden Dageraad!', wordt er gescandeerd. 'Laat alle nationalisten vrij!'

Onder de betogers is de bejaarde priester Konstantinos Theophilopoulos. Op de vraag of het niet vreemd is dat hij als geestelijke aanwezig is op een neonazibetoging, begint de priester, gekleed in een zwart gewaad, een tirade. 'Dat is helemaal niet raar. Dit zijn gewone mensen die houden van hun land en hun kerk. Ze zijn verraden door de politici, die onbeperkt illegale immigranten hebben toegelaten.' Zijn wijsvinger zwaait door de lucht. 'Deze mensen willen hun land redden.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden