Amsterdam

Griekse verkiezing brengt land opnieuw in gevaar

Griekenland staat opnieuw aan de rand van de afgrond. Als het parlement er de komende weken niet in slaagt een nieuwe president te kiezen, volgen er vervroegde verkiezingen met als gevaar dat er een nieuwe financiële crisis uitbreekt.

Een winkeltje in de Griekse hoofdstad Athene. Beeld reuters

Dat is het scenario dat premier Antonis Samaras de Grieken voorhoudt. Na jaren van drastische bezuinigingen begint Griekenland langzaam uit het dal te kruipen, maar volgens Samaras kan alles teniet worden gedaan door een nieuwe politieke crisis.

De premier verraste zijn politieke rivalen onlangs door de verkiezing van de nieuwe president te vervroegen. Volgens Samaras was dat nodig om de politieke stabiliteit te herstellen.

Formeel loopt de ambtstermijn van president Karolos Papoulias (85) pas komend voorjaar af, maar met het naar voren halen van de verkiezing naar vandaag hoopt Samaras de linkse Syriza-partij de pas af te snijden.

Riskant

Het is een riskante gok. Voor de verkiezing van een nieuwe president zijn 180 stemmen nodig (de eerste twee ronden zelfs 200) van de 300 parlementsleden. De Nieuwe Democratie-partij van Samaras en coalitiegenoot Pasok beschikken slechts over 155 zetels en moeten bij de oppositie bedelen om de resterende stemmen.

Voormalig eurocommissaris Stavros Dimas, die door Samaras als kandidaat naar voren is geschoven, kan volgens opiniepeilingen op de steun van 57 procent van de Grieken rekenen, maar in het parlement liggen de kaarten anders.

Alexis Tsipras, de 40-jarige leider van Syriza, hoopt de verkiezing van Dimas te kunnen dwarsbomen om op die manier vervroegde verkiezingen af te dwingen. De kans is groot dat Syriza, die als kool is gegroeid als gevolg van de bezuinigingen, dan als eerste uit de bus zal komen.

Antonis Samaras Beeld afp

Verbitterd

De economie mag dan voor het eerst sinds 2008 weer iets zijn gegroeid (0,7 procent, voornamelijk dankzij het toerisme), veel Grieken zijn diep verbitterd over de slachting die Samaras en de Pasok hebben aangericht op last van het IMF, de Europese Unie en de Europese Centrale Bank (ECB). In ruil voor voor die drastische maatregelen werd Griekenland overeind gehouden met een reddingspakket van 240 miljard euro.

Drommen ambtenaren werden ontslagen en tegelijkertijd zette de regering flink het mes in de uitkeringen, subsidies en de lonen. De Griekse economie kromp met ruim een kwart, de werkloosheid liep op tot bijna 30 procent. Bijna de helft van de bevolking belandde onder de armoedegrens.

Syriza wil van de afspraken met de trojka (IMF, EU en ECB) af, maar dat zal volgens de regering op een 'catastrofe' uitlopen. Samaras en vice-premier Evangelos Venizelos voorspellen dat het zelfs ertoe kan leiden dat Griekenland uit de eurozone wordt gezet.

Ook Brussel maakt zich ernstige zorgen over de mogelijkheid dat Alexis Tsipras aan de macht komt. Een nieuwe Griekse crisis kan ook andere landen in de eurozone aansteken, al is het besmettingsgevaar veel minder dan een paar jaar geleden.

'Extremistische krachten'

Eurocommissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) bracht deze week een bezoek aan Athene om vaart te zetten achter de onderhandelingen over een nieuw hulppakket. Zo hopen de regering-Samaras en de EU Tsipras voor voldongen feiten te plaatsen, mocht hij aan de macht komen.

Ook de kersverse voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, mengde zich vanuit Brussel in de discussie. Tot ergernis van veel Grieken waarschuwde hij hen dat zij alles kunnen verspelen, als zij 'extremistische krachten' aan de macht brengen.

Tsipras beschuldigt Samaras en Juncker ervan dat zij aan 'bangmakerij' doen. 'Er is een leugencampagne aan de gang', zegt hij. Medewerkers van Tsipras wijzen erop dat de partij haar standpunten flink heeft gematigd. Syriza pleit niet langer voor het vertrek van Griekenland uit de eurozone en verwerpt ook niet meer iedere samenwerking met de trojka.

Maar voor Samaras is het van belang Syriza zo zwart mogelijk te maken. Als het op een politieke crisis uitloopt, hoopt hij dat Tsipras de schuld krijgt, zodat de kiezers dan toch weer voor de regeringspartijen zullen stemmen.

Eurocommissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) bracht deze week een bezoek aan Athene om vaart te zetten achter de onderhandelingen over een nieuw hulppakket Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden