InterviewManos Logothetis, onderminister van migratie

Griekse staatssecretaris voor migratie: ‘We zitten op een doodlopende weg’

Manos Logothetis werkte vier jaar als arts op Samos. Tegenwoordig is hij de Griekse onderminister van Migratie met de vrijwel onmogelijke taak het vluchtelingenprobleem op te lossen. ‘Het is hier geen vakantiekamp. Het zijn echt niet allemaal vluchtelingen die hier komen.’

Manos Logothetis, de Griekse onderminister van Migratie.Beeld Zolin Nicola

‘Sorry, we zitten midden in een crisis’, zegt Manos Logothetis, druk bellend in zijn kantoortje in een vervallen gebouw in het centrum van Athene. ‘Op Samos zijn migranten in opstand gekomen, ze hebben de toiletten in brand gestoken. Ik bel nu met de minister van Openbare Orde of we de oproerpolitie naar binnen kunnen sturen. Als de rellen overslaan naar de rest van het kamp is de ramp niet meer te overzien.’

De acute crisis in het opvangkamp op Samos onderstreept de boodschap die Logothetis, de Griekse onderminister voor Migratie, donderdagochtend wil maken: ‘We hebben onze limiet bereikt. Zo kan het niet langer. Zorgt Griekenland voor de grenscontrole van Europa of staan we er alleen voor?’

Logothetis werkte vier jaar als arts op Samos. Sinds de conservatieve regering van premier Kyriakos Mitstotaki in juli van dit jaar is aangetreden,  is hij belast met de opvang van migranten. De regering heeft drastische stappen aangekondigd om een einde te maken aan de crisis in Griekenland waar inmiddels een record van 100 duizend migranten en vluchtelingen vast zit, grotendeels in erbarmelijke omstandigheden op de Egeïsche eilanden of in containerkampen op het vaste land.

Kern van de nieuwe plannen is de ontruiming van de bomvolle eilanden. De opvangkampen zullen volgend jaar worden omgevormd tot detentiecentra waarvandaan migranten middels aangescherpte asielwetgeving moeten worden teruggestuurd naar Turkije of hun thuisland.

Het opvangkamp Moria, op het eiland Lesbos.Beeld AFP

Het kan zo niet langer zegt u. Wat moet er gebeuren?

‘Ik heb er genoeg van om door Europese landen op de vingers te worden getikt. Ik was vorige week in Nederland. Jullie hebben 30 duizend asielzoekers om voor te zorgen op een bevolking van 17 miljoen, wij 100 duizend op een bevolking van 10 miljoen. Elke maand komen er 10 duizend nieuwe migranten bij. In Ter Apel zeggen jullie: vol is vol en dan worden mensen de straat op gestuurd. Als wij dat zouden doen, zaten al onze migranten bij jullie. Maar nee, jullie hebben de grenzen dichtgegooid en wij moeten de problemen maar zien op te lossen. Ter vergelijking: wij hebben 20 euro per te besteden voor de opvang van één asielzoeker, jullie 60. Het kamp in Ter Apel kost 80 miljoen euro, ons kamp op Samos 2 miljoen. Geen wonder dat het een shitty place is.’

U wilt dus meer geld?

‘Het gaat niet alleen om meer geld, maar om kennis en capaciteit om de grenzen beter te beschermen. Er moeten keuzes worden gemaakt. Is Griekenland er voor humanitaire opvang of voor de grensbescherming van Europa? We kunnen niet beide doen. Als de EU denkt dat wij alleen onze eigen grenzen te beschermen hebben, dan moeten we daarna handelen en andere maatregelen treffen.’

Waar denkt u dan aan?

‘Daar kan ik niet over uitweiden. Maar de boodschap moet duidelijk worden voor iedereen, vooral ook voor de smokkelaars aan de overkant die goud geld verdienen aan deze business. Het is hier geen vakantiekamp. Het zijn echt niet allemaal vluchtelingen die hier komen. Het zijn ook avonturiers, voetballers en andere mensen die profiteren van de situatie om in Europa te komen werken en geld naar huis te sturen. Dat zijn vaak mensen uit de middenklassen. Als je straatarm bent kun je echt geen smokkelaar betalen. In onze nieuwe detentiekampen op de eilanden kunnen illegale migranten straks 18 maanden worden vastgezet. Dat zal echt een duidelijke boodschap afgeven. Zeker voor Afrikanen die hier feitelijk komen backpacken.’

Jonge mannen trainen met zelfgemaakte gewichten in het opvangkamp Moria, op het eiland Lesbos.Beeld AFP

Men probeert deze cirkel toch al jaren te doorbreken?

‘De vorige regering (van de Linkse Syriza-premier Alexis Tsipras, red.) heeft er een potje van gemaakt. Toen zij aan het roer stonden was er niet eens een sprake van een vluchtelingencrisis, pas sinds wij zijn aangetreden zien we een drastische toename van het aantal aankomsten vanuit Turkije. Er is 2,5 miljard aan EU-fondsen uitgegeven, maar dat is vooral naar de vluchtelingenorganisaties UNHCR en IOM gegaan voor opvang. Is de opvang nu goed? Nee dus.’

Wat zou de EU dan moeten doen om de illegale migratie te stoppen?

‘Wees eerlijk. Als er een behoefte is aan arbeidskrachten zeg dat dan hardop. Als in Duitsland of Nederland 100 duizenden arbeidskrachten nodig zijn, in de bouw of elders, nodig migranten dan legaal uit om hier tijdelijk te werken. Inventariseer waaraan behoefte is en maak er beleid van. Nu zitten we op een doodlopende weg. Ontwikkel iets wat ook positiviteit uitstraalt. Maak seizoensmigratie mogelijk en treed keihard op tegen illegale migratie.’

Ondertussen zit Griekenland wel met een humanitaire crisis, wat gaat u daaraan doen?

‘We hebben al heel veel gedaan. Toen we begonnen, zaten er 17 duizend migranten op de eilanden. Sindsdien zijn er 55 duizend nieuwe bij gekomen. We hebben al dertig duizend mensen overgebracht naar het vaste land. We hebben ruimte gecreëerd in bestaande kampen en extra hotels gehuurd. Er waren containers waarin één persoon leefde in plaats van de acht waartoe ze zijn uitgerust. Op Lesbos geven vrijwilligers, ik geloof zelfs Nederlandse, yogales in een container. Omdat zij voor een paar uurtjes per dag een container bezetten moeten minderjarige asielzoekers op straat slapen.’

Duizenden mensen die allang een Grieks paspoort hebben, bezetten plaatsen in de opvang . De vorige regering heeft niets gedaan aan integratie, om mensen te helpen op eigen benen te staan. Nul.’

U vraagt niet om meer solidariteit van andere EU-lidstaten om statushouders over te nemen?

‘Ik ga niet zitten smeken. Er zijn mensen met diploma’s en vaardigheden die inzetbaar zijn op de arbeidsmarkt. Ik zou zeggen: maak er slim gebruik van.’

Overal rottend vuil en huilende kinderen in Kamp Moria, terwijl de bootjes blijven komen

In het opvangkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos stinkt het naar uitwerpselen en rottend vuilnis. Er is te weinig voedsel en slechts één arts. En elke dag komen er weer honderden vluchtelingen bij. Hoelang is deze situatie nog houdbaar? Lees hier de reportage van Jarl van der Ploeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden