Griekse oud-president Karamanlis overleden

Oud-president Konstantinos Karamanlis van Griekenland is woensdag op 91-jarige leeftijd overleden. Ofschoon hij tientallen jaren een rol speelde in de Griekse politiek, werd hij vooral bekend door zijn presidentschap na het einde van het kolonelsdictatuur in 1974, toen hij uit Parijse ballingschap terugkeerde....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Karamanlis was de zoon van een arme dorpsonderwijzer en later tabakshandelaar in het Macedonische dorpje Küpköy (het huidige Proti), dat toen nog onder Turkse heerschappij was. Karamanlis studeerde rechten, vestigde zich als advocaat en werd in 1935 politiek actief. In de Tweede Wereldoorlog week hij uit naar Egypte.

In 1946 werd de man met de karakteristieke haviksneus en borstelige wenkbrauwen achtereenvolgens minister met verschillende portefeuilles. Hij oogstte waardering als minister van Openbare Werken en maakte zich sterk voor de elektriciteitsvoorziening, de bouw van stuwdammen en de modernisering van Athene.

In 1955 werd hij tot veler verrassing door koning Paul tot premier benoemd. De volgende acht jaar poogde hij het politieke stelsel te hervormen, maar hij stuitte daarbij in toenemende mate op de koning, en helemaal op diens eigenzinnige en dominante vrouw koningin Frederika. Het hof had via het leger en de veiligheidsdienst grote invloed op het beleid.

Het kabinet-Karamanlis viel in 1963 mede als gevolg van een conflict met Frederika en de geruchtmakende moord in Thessaloniki op de linkse politicus Gregoris Lambrakis, die model stond voor de film Z. Een half jaar later verloor Karamanlis met zijn ERE-partij de verkiezingen van zijn oude rivaal Georgios Papandreou en trok zich terug in Zwitserland en later in Parijs.

Het hoogtepunt van zijn politieke loopbaan kwam in 1974 toen de ten einde raad zijnde kolonels, die in 1967 de macht hadden gegrepen, hem bijna smeekten naar Athene terug te keren en de leiding van het land op zich te nemen. Hij beleefde een glorieuze terugkeer in zijn vaderland en vormde een kabinet van nationale eenheid na de ineenstorting van de kolonelsjunta.

Met de door hem opgerichte partij Nea Demokratia (Nieuwe Democratie) leidde hij tot 1980 de regering, waarna hij tot president werd gekozen. Hij verloor de verkiezingen voor een tweede periode. Maar Karamanlis toonde zich een come back kid: in 1990 werd hij toch voor de tweede keer benoemd tot president van de republiek. Hij trad in 1995 af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden