NieuwsGriekenland

Griekse oud-minister en socialistisch verzetsstrijder dood gevonden op zee

Sifis Valyrakis organiseerde bomaanslagen tegen de militaire junta, ontsnapte zwemmend uit een gevangenis op Corfu en schopte het later tot minister. Zondagavond werd hij op 77-jarige leeftijd dood gevonden op zee. 

Sifis Valyrakis. Hij werd zondag dood gevonden op zee, nadat zijn vrouw alarm had geslagen.  Beeld
Sifis Valyrakis. Hij werd zondag dood gevonden op zee, nadat zijn vrouw alarm had geslagen.

De Griekse kustwacht vond zondagmiddag eerst de lege opblaasbare boot van de oud-minister, nadat zijn vrouw alarm had geslagen. ‘s Avonds troffen ze zijn lichaam anderhalve kilometer verderop aan, de doodsoorzaak is nog onbekend. 

Iosif Valyrakis, beter bekend als Sifis, werd op Kreta geboren tijdens de Duitse bezetting. Hij was 24 jaar toen Griekenland in 1967 veranderde in een militaire dictatuur. De net afgestudeerde ingenieur sloot zich aan bij de verzetsgroep van de latere premier Andreas Papandreou, de Panhelleense Bevrijdingsbeweging.

Andreas was de zoon van voormalig premier Giorgos Papandreou, die na de komst van de junta gevangen genomen werd en in 1968 stierf in huisarrest. Zijn begrafenis was aanleiding voor massale protesten tegen de junta. In dit verhitte klimaat vertrok de jonge Valyrakis naar Libanon, om te leren van de Palestijnse strijders van de PLO. 

Na zijn terugkeer was hij betrokken bij meerdere bomaanslagen tegen het regime. In 1971 werd hij gearresteerd en naar de beruchte militaire gevangenis van Athene gebracht, waar martelpraktijken aan de orde van de dag waren.

Filmachtige proporties

Daar neemt het verhaal van Valyrakis filmachtige proporties aan. Hij ontsnapte naar eigen zeggen door de tralies door te zagen, kortsluiting te veroorzaken en op het dak te klimmen. Vervolgens zwierf hij vijftien dagen door Athene, maar het lukte hem niet om een onderduikplek te vinden, omdat men het risico te groot vond. 

Valyrakis besloot daarop te vertrekken naar Joegoslavië. Hij verstopte zich liggend op het dak van een trein richting het noorden, maar werd tijdens een tankstop bij de grens betrapt en weer naar de gevangenis gestuurd, nu op het eiland Corfu.

Ook daaruit ontsnapte Valyrakis, ditmaal zwemmend. Ingesmeerd met boter, die hij uit de gevangeniskeuken had gestolen, bereikte hij zonder onderkoeld te raken het vasteland. Niet van Griekenland, maar van het destijds communistische Albanië, dat vanaf het noorden van Corfu op zo’n drie kilometer zwemmen ligt. Daar hoopte Valyrakis met open armen te worden ontvangen als bondgenoot in de linkse strijd, maar hij had geen geluk.

Dwangarbeid

De Albanezen verdachten hem ervan een spion van het Griekse regime te zijn en veroordeelde hem tot drie jaar dwangarbeid. Uiteindelijk slaagde hij erin een brief naar zijn moeder te sturen, waarna zijn socialistische vrienden in Griekenland in beweging kwamen. Papandreou had goede contacten met het premier-staatshoofd van Cambodja, die er via China, de communistische bondgenoot van Albanië, voor zorgde dat Valyrakis vrijkwam.

Tussen 1981 en 1996 maakte hij als staatssecretaris en minister deel uit van vier socialistische regeringen onder leiding van zijn vriend Papandreou. Toen Papandreou in 1996 ernstig ziek werd, trad ook Valyrakis terug uit de landelijke politiek, al bleef hij nog op lokaal niveau actief. 

De rechts-conservatieve premier Mitsotakis roemde Valyrakis gisteravond als ‘dappere democraat die zich onverschrokken verzette tegen de dictatuur. Een politieke tegenstander, maar nooit een vijand.’ Sifis Valyrakis was getrouwd met de bekende kunstschilder Mina Papatheodorou-Valyraki en had twee kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden