Griekse ontmoetingen tussen Odysseus, Penelope en Ajax

De eindexamenklas Grieks van het Sint Ignatius Gymnasium in Amsterdam is dit jaar uitzonderlijk goed. Lerares Diny Hannes heeft in de elf jaar dat zij lesgeeft, nooit eerder zo'n uitmuntende groep gehad....

Een half uur vóór het examen officieel is afgelopen, komen zes leerlingen het lokaal al uit. 'Een eitje', roept Rutger Claassen (17) opgelucht. 'Veel makkelijker dan Latijn', meldt Maria Mos (17), 'het was veel minder lang, het plaatje was simpel en de vragen waren goed te doen.'

De leerlingen die later hun papieren inleveren, zijn iets minder enthousiast, maar ook zij vonden het examen niet echt moeilijk. Pieter Smidt van Gelder (17) noemt het examen 'absurdistisch'.

De moeilijkste vraag gaat volgens Rutger en Maria over het eiland van Polyphemos waar Odysseus wil 'kennismaken' met de 'Kykloop'. De kandidaten moeten aan de hand van dat verhaal uitleggen hoe Homerus Odysseus als weetgierig voorstelt. 'Dat stond niet in de tekst en was puur een achtergrondvraag', zegt Rutger Spey (18).

Sinds een aantal jaren worden de leerlingen niet alleen getest op hun kennis van de taal, maar ook op de inhoud van de teksten die zij tijdens de les behandelen. Door de nadruk die vroeger werd gelegd op het vertalen, kwam het begrip van het gelezene in het gedrang. Het examen bestond toen alleen uit een vertaling en vragen over de vertaalde tekst. Nu is het half om half: een vertaling en vragen over de achtergrond van de behandelde stof.

Volgens de leerlingen is het goed dat er nu meer op de inhoud van de tekst wordt ingegaan. 'Het is toch flauw dat als je niet goed bent in vertalen, je ook de vragen niet kunt beantwoorden', zegt Jolijn Faber.

Ook Hannes vindt de huidige examenvorm beter, al vreest zij wel een 'begin van het einde' voor de klassieke talen in het voortgezet onderwijs als het examen nog makkelijker wordt. 'Er is alweer een nieuwe ontwikkeling gaande waarbij de inhoud nog meer nadruk krijgt. Dan wordt het eerder een vak als cultuurgeschiedenis en heeft het nauwelijks meer met de taal te maken.'

Dit jaar hebben alle 2083 eindexamenkandidaten tijdens de les de Odyssee van Homerus behandeld. Het lesboek verhaalt over de lange thuisreis van de Griekse held Odysseus na de Trojaanse oorlog. Het besteedt ook aandacht aan het andere belangrijke boek van Homerus, de Ilias. In het lesboek worden de stukken Griekse tekst afgewisseld met Nederlandse, waardoor de leerlingen de draad van het verhaal kunnen vasthouden.

Het aardige van de keuze voor de Odyssee is dat het onderwerp parallel loopt aan dat bij Latijn. Daar werd dit jaar ook een dichtwerk behandeld, de Aeneïs van Vergilius. Ook dat gaat over de omzwervingen van een van de helden na de val van Troje.

De rode draad in het leerboek Grieks was het thema 'ontmoetingen'. 'We hebben achthonderd regels gelezen over ontmoetingen van Odysseus, zoals met goden of met anderen die hij tijdens zijn reis tegenkwam', vertelt Rutger Spey. Ook de examenvertaling ging over een ontmoeting van Odysseus, de belangrijkste uit het hele boek, die met zijn vrouw Penelope bij thuiskomst.

Om te vieren dat het eindexamen voorbij is, ontmoeten de twintig leerlingen Grieks, en de lerares, elkaar 's avonds weer. Op school verorberen zij een Grieks feestmaal - gekookt door de Griekse moeder van een leerling - en kijken ze ondertussen naar de wedstrijd tussen Ajax en Juventus.

Xandra van Gelder

Esther Hansen Löve

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden