Griekse kiezers geven Tsipras tweede kans

De Griekse kiezers hebben Alexis Tsipras een tweede kans gegeven. De leider van de linkse Syriza-partij won zondag ondanks de teleurstelling over het akkoord met de Europese geldschieters opnieuw de Griekse verkiezingen.

De linkse partij Syriza van premier Alexis Tsipras heeft zondag de parlementsverkiezingen gewonnen. Beeld epa

Op basis van de gedeeltelijke kiesuitslag leek Syriza zondagnacht niet genoeg zetels te hebben gewonnen om alleen te kunnen regeren. Met 35 procent van de stemmen kwam de partij zo'n zes zetels tekort voor een meerderheid. Maar de oud-coalitiepartner Onafhankelijke Grieken leek met 3,7 procent van de stemmen de kiesdrempel te hebben gehaald en zou met tien zetels dat gat kunnen vullen.

Een maand geleden moest Tsipras zijn functie als premier neerleggen vanwege rebellie in zijn partij. In het akkoord dat hij had gesloten om een Grieks vertrek uit de euro te voorkomen, bleef niets over van het programma van zijn radicaal linkse partij. Met nieuwe verkiezingen hoopte de 41-jarige premier de tegenstanders van zijn lijst te vegen om zo met een sterkere regering het impopulaire bezuinigingsprogramma door te voeren.

Dat lijkt te zijn gelukt. Terwijl de peilingen op een nek-aan-nekrace wezen die de leider tot een ongemakkelijke coalitie zou dwingen, lijkt Tsipras de steun van het centrumrechtse Nieuwe Democratie of het socialistische Pasok toch niet nodig te hebben. Mocht de regeringsformatie van Syriza mislukken, dan is het de beurt aan Nieuwe Democratie. Slaagt ook die partij niet, dan mag de neofascistische Gouden Dageraad-partij, die met twee zetels groeide en als derde partij uit de verkiezing kwam, een poging wagen.

Toespraak Tsipras

Sprekend tot een juichende menigte op een centraal plein in Athene zei een stralende Alexis Tspiras zondagavond dat hij zich 'gerechtvaardigd voelde'. Vorige maand trad hij af als premier en schreef nieuwe verkiezingen uit omdat hij niet meer genoeg steun had.

'In het Europa van vandaag staan Griekenland en het Griekse volk synoniem voor weerstand en waardigheid, en deze strijd zal samen worden voortgezet voor nog eens vier jaar', zei Tspiras. 'We hebben moeilijke tijden in het vooruitzicht, maar we staan ook op vaste grond.'

Tsipras laat zich feliciteren met de overwinning. Beeld afp

Grote verliezer

De grote verliezer van de verkiezingen was de democratie. Vijfenveertig procent van de stemgerechtigde Grieken bleef thuis en daarmee waren dit de slechtst bezochte verkiezingen sinds de Tweede Wereldoorlog. Veel Grieken voelden zich verraden doordat vlak nadat ze in een referendum tegen extra bezuinigingen stemden, toch een akkoord werd gesloten. Veel enthousiasme voor een derde stembusgang in minder dan een jaar - en de achtste verkiezing in 15 jaar tijd - was er dus niet.

De onvrede met de gevestigde orde werd goed zichtbaar in de steun aan de partij van Vassilis Leventis, onder jonge Grieken een youtube-fenomeen door zijn televisieshow waarin hij jarenlang kanker toewenste aan alle politici uit de politieke arena. Na 14 mislukte pogingen heeft hij voor het eerst de kiesdrempel gehaald en mag hij met negen zetels plaatsnemen in het parlement. De partij van de dissidenten uit Syriza leek de kiesdrempel net niet te hebben gehaald.

Tsipras viert de overwinning met zijn aanhangers op het hoofdkwartier van zijn partij Syriza. Beeld afp

'Hard werk en worstelingen'

'Er is voor ons nu een weg geopend vol hard werk en worstelingen', twitterde Tsipras als reactie op zijn overwinning. De afgelopen maanden van onderhandelingen, gemiste betalingsdeadlines en Grexit-dreigingen hebben de Griekse economie ernstig beschadigd. Hoewel de banken weer open zijn en de regels wat zijn versoepeld, kunnen de Grieken nog altijd slechts beperkte geldbedragen uit de banken halen. Vooral Griekse bedrijven zijn door de kredietcontroles in de problemen gekomen en eisen zo snel mogelijk stabiliteit.

Voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem heeft Syriza en partijleider Tsipras zondagavond gefeliciteerd met de verkiezingsoverwinning. 'Ik kijk vooruit naar de snelle vorming van een nieuwe regering met een sterk mandaat om de hervormingen in Griekenland voort te zetten', zei hij.

Beeld epa
Beeld de Volkskrant
Aanhangers van Syriza juichen als de eerste uitslagen bekend worden. Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden