Griekse familie vangt schokken op

Reportage..

Van onze verslaggeefster Leen Vervaeke

ATHENE ‘Het effect van de bezuinigingsmaatregelen op mijn leven? Nu ben ik pas de 27ste van de maand blut, straks wordt dat al de 20ste’, lacht Despina Koutsoumba (36), terwijl ze een sigaret rolt. ‘En ik zal vaker sigaretten moeten bietsen.’

Koutsouba werkt als onderwaterarcheologe voor het Griekse ministerie van Cultuur. Ze verdient 1.300 euro per maand – inclusief bonussen omdat ze een masterdiploma heeft, getrouwd is en een kind heeft – maar moet daar 50 euro van inleveren, en later mogelijk meer, als onderdeel van de bezuinigingen.

‘Dat heeft grote gevolgen’, zegt Koutsouba plots ernstig. ‘50 euro lijkt misschien niet veel, maar ik heb al zo’n laag loon.’

‘Ondertussen moeten we steeds harder werken. Twee collega’s gaan met pensioen en worden niet vervangen. Er is nergens geld voor, niet eens voor een nieuwe onderwatercamera. Als er een hotel gebouwd wordt op een strand waar archeologische resten kunnen liggen, is er geen geld om erheen te reizen. Nu schiet ik dat voor uit eigen zak, maar dat kan ik niet blijven doen.’

Koutsouba, die ook vakbondsvertegenwoordiger is, is op zoek naar een tweede baan. En het tweede kindje hebben ze even uitgesteld. ‘Mijn man is privéleraar, dus is het mogelijk dat hij in de toekomst geen of minder werk heeft. Ik denk dat we beter even afwachten.’

De Grieken hebben het zwaar te verduren. Eerst was er de economische crisis, nu volgt een reeks zware bezuinigingen, nodig om de jarenlange economische scheefgroei in Griekenland recht te trekken. Dus is de belasting op benzine gestegen, wordt de pensioenleeftijd verhoogd, zijn belastingsregels veranderd en wordt het salaris van overheidswerknemers verlaagd.

In het Atheense straatbeeld is van economische problemen niet veel te merken. In deze uitzonderlijk warme februarimaand zijn de terrasjes goed gevuld en schuimen perfect opgemaakte vrouwen de winkels af. Buiten het centrum staan wel veel winkelpanden leeg. En caféhouders klagen dat op hun terrasjes enkel koffie wordt gedronken, in plaats van dure alcoholische drankjes.

Bovendien, zeggen veel Grieken,wordt er meer dan ooit op krediet geleefd. ‘Een vriend van me wilde nooit een creditcard, maar nu wel’, zegt Koutsouba. ‘Zijn salaris wordt verlaagd, en hij heeft onverwachte gezondheidsuitgaven.’ Een Atheense winkelier zegt: ‘De Lidl-supermarkt is er voor de Albanezen. Een Griek leent liever bij de bank om uit eten te gaan.’

Veel Grieken hebben nog een financiële buffer door illegale neveninkomsten. Eenderde van de Griekse economie is zwart. De regering probeert dat tegen te gaan door de Grieken een belastingkorting te geven op basis van hun uitgaven. Daarvoor moeten de Grieken hun kassabonnen bewaren, waardoor het economische verkeer beter te controleren wordt. Volgens restauranthouders en taxichauffeurs vragen de Grieken massaal om een bon, maar het is afwachten of het systeem werkt.

De belangrijkste reden dat de crisis niet zichtbaar is, zou wel eens de hechte Griekse familie kunnen zijn. ‘De familie vangt de schokken van de crisis op’, zegt John Yfantopoulos, directeur van Nationaal Centrum voor Sociaal Onderzoek in Athene. ‘Werklozen worden door hun ouders opgevangen, gepensioneerden met een laag pensioen door hun kinderen.’

In een juwelenwinkeltje in Athene-centrum zit Vuli (27) een tijdschrift te lezen, bij gebrek aan klanten. Vorig jaar werkte Vuli nog als recruiter bij een internationaal bedrijf. Ze verdiende 800 euro per maand, en met de bonussen en wat hulp van haar ouders moest dat voldoende zijn om zelfstandig te gaan wonen.

Maar een half jaar geleden werd Vuli tijdens een reorganisatie ontslagen, en pas twee weken geleden vond ze weer werk, in het juwelenwinkeltje. Nu verdient ze 450 euro per maand, dus is van verhuizen geen sprake meer. ‘Mijn ouders vinden het niet erg, ze begrijpen de omstandigheden’, zegt Vuli.

Echt moeilijk is de situatie van Sophie Kentrou (45). Sinds haar echtgenoot werkloos is, is zij de enige kostwinner in een gezin met vier kinderen, een hypotheek en twee autoleningen. Als privélerares Engels werkt ze nu tien tot twaalf uur per dag, zeven dagen per week. ‘Nieuwe kleren en schoenen, en restaurantbezoekjes zijn sterk ingeperkt.’

Maar Kentrou klaagt niet. ‘Het is moeilijk, maar ik hou vol. Weet je, Grieken klagen graag. Maar ik denk: wordt je salaris verlaagd, dan zoek je gewoon een tweede baan. Ik heb in Amerika gewoond. Daar werken ze van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. Dat zouden we hier meer moeten doen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden