Analyse

Grieks eurodrama beleeft deze zomer zijn derde - en laatste? - aflevering

Opnieuw staan de internationale geldschieters in Griekenland op de stoep, opnieuw heeft Athene de afgelopen maanden niet gesaneerd wat het had moeten saneren en opnieuw dreigt de geldkraan voor het feitelijk al twee jaar failliete land dicht te gaan. Kortom, het Griekse eurodrama beleeft deze zomer zijn derde - en laatste? - aflevering.

Marc Peeperkorn
Een man loopt in Athene langs de gesloten luiken van de Piraeus Bank. Beeld reuters
Een man loopt in Athene langs de gesloten luiken van de Piraeus Bank.Beeld reuters

Morgen melden de inspecteurs van de inmiddels beruchte trojka - de Europese Centrale Bank (ECB), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Europese Commissie - zich bij de Griekse premier Samaras en diens minister van Financiën Stournaras. De trojka moet 'de voortgang' beoordelen die Griekenland heeft gemaakt met het zware bezuinigingsprogram, in ruil waarvoor het twee noodleningen ontving van in totaal 240 miljard euro van de EU en het IMF. Er zullen de komende weken indrukwekkende cijferreeksen over tafel gaan maar de conclusie staat nu al vast: Athene loopt hopeloos achter.

Niet voor de eerste keer dreigen de geldschieters de lening - die in tranches wordt verstrekt - stop te zetten. Zondag meldde het Duitse weekblad Der Spiegel op zijn website dat het geduld bij het IMF op is. Extra tijd of meer geld voor Athene zit er niet meer in. De Europese regeringsleiders zouden hierover zijn ingelicht. Het IMF wilde het bericht niet bevestigen, SP, PVV en D66 eisen opheldering van het kabinet.

Betrokken EU-diplomaten betitelen de IMF-waarschuwing als 'ketelmuziek'. 'Je gaat de onderhandelingen met Samaras niet in met een uitgestoken hand.' Maar het is een feit dat het IMF al meer aan Griekenland heeft geleend dan het zou mogen conform de interne regels. Dat de niet-Europese IMF-landen daar ronduit kritisch over zijn. En dat het IMF strikte eisen stelt aan het gedrag van zijn debiteuren.

Groeiende onwil
Ook aan EU-zijde groeit de onwil om Athene nog maar iets tegemoet te komen. Nederland, Duitsland en Finland maar ook Oostenrijk en Slowakije hebben regelmatig laten doorschemeren dat de tweede noodlening voor Griekenland de laatste was. En dat het saneringsprogramma alleen op ondergeschikte onderdelen aangepast kan worden.

Nadat Athene in voorjaar 2010 zijn eerste noodlening ontving, heeft het veel gedaan. Maar nooit genoeg om zijn beloften - vastgelegd in omvangrijke boekwerken - waar te maken. De verkiezingscampagne dit voorjaar bracht de bezuinigingen, hervormingen en privatiseringen nagenoeg tot stilstand en de beëdiging van Samaras vorige maand als premier veranderde daar vooralsnog niets aan. Het land verkeert voor het vijfde achtereenvolgende jaar in een zware recessie, Samaras vergeleek de situatie zondag met de 'Grote Depressie' uit jaren dertig van de vorige eeuw. Om te voldoen aan de EU/IMF-eisen moet hij de komende weken bijna 12 miljard euro aan nieuwe bezuinigingen vinden.

Iedereen in Brussel voorspelt uiterst moeizame onderhandelingen. Samaras en Stournaras beseffen dat ze eerst harde bewijzen van goede wil op tafel moeten leggen voor ze überhaupt om uitstel van de bezuinigingen kunnen vragen. Uitstel dat de EU en het IMF extra geld kost omdat ze langer de tekorten van Griekenland moeten financieren.

De verwachting is dat de gesprekken met de trojka de hele zomer doorgaan. Op 20 augustus dient zich een ander probleem voor Athene aan: dan moet het ruim 3 miljard euro aan de ECB terugbetalen. Blijft Griekenland in gebreke, zowel naar de ECB als naar de EU en het IMF, dan stevent het af op een faillissement dit najaar waarbij een vertrek uit de eurozone onvermijdelijk is.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden