Grieks bankroet is geen optie in stresstest banken

De Europese banken zijn voor de tweede keer door de gehaktmolen gehaald. Voor acht banken lag de lat te hoog.

Waarom moesten de banken nog een keer een stresstest ondergaan?

Op de vorige test, die bijna exact een jaar geleden werd afgenomen, kwam onmiddellijk veel kritiek. Het feit dat slechts 7 van de 91 banken zakten, moest beleggers ervan overtuigen dat het wel snor zat met de financiële instellingen van Europa. Maar de test had een averechts effect. De meeste analisten interpreteerden het hoge slagingspercentage als bewijs dat het examen te makkelijk was. De gezakte banken kwamen samen maar 3,5 miljard euro kapitaal tekort, veel minder dan vooraf was ingeschat. Een lachertje dus, die test, luidde het algemene oordeel. Investeerders gingen de banken en hun toezichthouders nog meer wantrouwen. Want als er bewust voor zo'n slappe test is gekozen, kunnen de banken een zwaardere lakmoesproef kennelijk niet aan, was hun logische gevolgtrekking. Dat wantrouwen kon alleen worden weggenomen met een nieuwe, veel strengere test.

Waarin verschilde deze test van die van vorig jaar?

Het belangrijkste verschil is dat de banken deze keer aan veel hogere kapitaalseisen moesten voldoen. Vorig jaar was een 'tier 1-kapitaalratio' van 6 procent voldoende om te slagen. De kapitaalratio is een graadmeter voor de verhouding tussen de bezittingen en de schulden van de bank. Tier-1 is een term voor de meest solide bankbezittingen, waarvan het geld dat de eigenaren van de bank hebben geïnvesteerd het belangrijkst is. In reactie op strengere kapitaalseisen en de kredietcrisis hebben banken de afgelopen jaren allerlei manieren bedacht om hun tier 1-kapitaal te verhogen. 'Innovatieve' vormen van kapitaal maken bij veel banken inmiddels zo'n 15 procent uit van het totale tier-1 vermogen. Bij de eerste test mocht dit nog worden meegerekend, bij de tweede stresstest niet meer.

Een ander verschil met vorig jaar is dat de banken nu een strengere kostenberekening moesten hanteren. Vorig jaar hadden banken veel vrijheid in de berekening van hun fundingkosten, de kosten die ze moeten maken om kapitaal aan te trekken (bijvoorbeeld de rente die ze aan spaarders moeten betalen). Sommige banken maakten daar misbruik van door hun fundingkosten te rooskleurig in te schatten en zo het testresultaat positief te beïnvloeden. Deze keer heeft de European Banking Authority (EBA), de instantie die de tests coördineert, alle banken dezelfde standaardberekening opgelegd.

Dus nu zijn we wel overtuigd?

Mwâh. Ook op deze test valt een hoop aan te merken. Zo zijn sommige worstcasescenario's die de banken hebben doorgerekend nu al door de werkelijkheid achterhaald. De Griekse banken zijn getest op een binnenlandse werkloosheid van 15,2 procent en een rente op 10-jarige Griekse staatsobligaties van 14,1 procent. Maar de Griekse werkloosheid is 15,9 procent, en Griekenland moet 17 procent rente over zijn schulden betalen. De stresstests negeren bovendien de mogelijkheid van een bankroet van Griekenland of van enig ander euroland, terwijl over dat scenario toch steeds openlijker wordt gesproken. Volgens De Nederlandsche Bank was het 'testen' van een Grieks bankroet onverantwoord, omdat dit door de financiële markten meteen zou zijn opgevat als bewijs dat een Grieks bankroet zeer waarschijnlijk is.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden