Griekenland wacht financiële achtbaan

Griekenland schiet in een financiële achtbaan na het afbreken dit weekeinde van de onderhandelingen tussen Athene en zijn geldschieters. De Griekse banken gaan dicht om een stormloop van spaarders te voorkomen, geldtransfers worden aan banden gelegd en geldopname via geldautomaten wordt beperkt. De overige achttien eurolanden hebben noodplannen klaarliggen om de kans op 'crisisbesmetting' te minimaliseren.

Grieken in de rij voor een pinautomaat Beeld afp

Een woordvoerder van de Griekse regering bevestigde in de nacht van zondag op maandag dat de Griekse banken tot 6 juli gesloten zullen zijn. Geldautomaten gaan maandagmiddag laat weer open. De opnamelimiet is gesteld op 60 euro, met uitzondering van Grieken die pensioenbetalingen willen opnemen. Ook toeristen die in Griekenland verblijven en mensen die over een buitenlandse pinpas beschikken, worden niet getroffen door de beperkingen.

EU-president Tusk en voorzitter Juncker van de Europese Commissie belden zondag met diverse Europese regeringsleiders over de nakende chaos in Griekenland en mogelijk andere eurolanden. In een telefoongesprek drong de Amerikaanse president Obama er bij bondskanselier Merkel op aan dat Griekenland geholpen wordt.

EU-ambtenaren sluiten niet uit dat op korte termijn nieuw overleg met Athene wordt gestart om een faillissement op het nippertje af te wenden. 'Griekenland is en zal lid van de eurozone blijven', liet Tusk via Twitter weten.

De ECB besloot zondagmiddag de noodsteun voor de Griekse banken niet te verhogen, ondanks een verwachte bank run. In een televisietoespraak hekelde de Griekse premier Tsipras dit besluit als 'chantage'. Hij riep de Grieken op kalm te blijven. Hij zei niet hoe lang de banken en de Griekse beurs dicht blijven maar de verwachting is minimaal een week. Zaterdag en zondag stonden in Athene steeds langere rijen mensen voor geldautomaten die steeds vaker leeg waren.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis komt aan bij het speciale kabinetsberaad over de crisis. Beeld getty

Reconstructie

Hoe een sms over het door premier Alexis Tsipras aangekondigde referendum een einde maakte aan de onderhandelingen. (+)

Tumultueus weekend

Politici, burgers, beleggers en bedrijven houden hun adem in als de markten maandag opengaan. Een tumultueus weekend met verhitte debatten in het Griekse parlement en gestrande onderhandelingen in Brussel, hebben Griekenland aan de rand van de financiële afgrond gebracht. Dinsdagnacht eindigt het huidige Griekse hulpprogramma, zonder welke het geen miljarden meer kan lenen om de rekeningen te betalen.

De Griekse minister van Financiën Varoufakis meent dat hij met 'een gerust geweten' de toekomst tegemoet kan zien, volgens EU-ambtenaren hebben hij en Tsipras 'Griekenland in de fik gestoken'. De ministers van Financiën van de eurozone wezen zaterdagmiddag het verzoek van Varoufakis af om het hulpprogramma met een maand te verlengen. Athene wil die extra tijd om het voorstel van de geldschieters komende zondag in een referendum aan de Grieken voor te leggen. Het stemadvies van premier Tsipras is zwaar negatief: hij noemde het crediteurenvoorstel 'vernederend' en een ramp voor de Griekse economie. Tsipras noemde de afwijzing van de gevraagde verlenging 'ongekend' en een ondermijning van het recht op zelfbeschikking.

Een groot deel van de Griekse oppositiepartijen stemden tegen het referendum dat ze als politieke en economische zelfmoord zien. Regeringspartij Syriza, haar coalitiepartner en het extreemrechtse Gouden Dageraad, zorgden echter voor een meerderheid.

Meer over Griekenland

Lees hoe de spanning rond Griekenland tot een kookpunt kwam in ons liveblog van zaterdag en zondag.

Hoe gaat het nu verder met de eurozone? Peter de Waard schetst zeven scenario's (+)

Gaat u binnenkort naar Griekenland? Vier adviezen voor de reiziger

Achtergrond: Geen lening meer, en dan? (+)

Zijn Spanje en Portugal hierna aan de beurt? (+)

Opvallende stap

Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem stelt dat de Grieken de onderhandelingen hebben opgeblazen. Extra tijd voor het referendum zou alleen maar tot meer onzekerheid leiden. Zelfs als de Grieken 'ja' zeggen tegen voorstel, brengt dat volgens Dijsselbloem geen oplossing omdat de regering de uitvoering ervan zal saboteren. Varoufakis ontkende dat.

In een opvallende stap publiceerde Commissie zondagmiddag het laatste onderhandelingsvoorstel van de geldschieters. Juncker wil daarmee laten zien dat de crediteuren op belangrijke punten tegemoet zijn gekomen aan de Griekse wensen en dat Tsipras liegt als hij de Grieken voorhoudt dat het een ultimatum was (de onderhandelingen liepen nog). EU-ambtenaren hopen dat Tsipras hierdoor terugkeert naar de onderhandelingstafel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden