Griekenland eist 165 miljard aan herstelbetalingen

De kwestie

Hoe hoog is de Duitse oorlogsschuld?

In 1960 maakte Nederland schoon schip met de herstelbetalingen die Duitsland vanwege de oorlog en vijf jaar bezetting schuldig zou zijn.

Nederland kreeg na drie jaar loven en bieden 280 miljoen gulden (127 miljoen euro) uit Bonn overgemaakt. Daarnaast kreeg prins Bernhard nog eens 1 miljoen gulden vanwege het verlies van familie-landgoederen.

Dat was amper 1 procent van de eigenlijke schade, die in 1945 was geschat op 25,8 miljard gulden. Bovendien moest Nederland voor die 280 miljoen ook nog de na de oorlog geannexeerde armzalige 69 vierkante kilometer Duitse grond met de plaatsjes Elten en Tudderen teruggeven.

De Tweede Kamer had geen goed woord over voor de door minister Luns uitonderhandelde Generalbereinigung. PvdA-Kamerlid Conny Patijn noemde het 'verbazend krenterig' en Sieuwert Bruins Slot (ARP) zei dat het verdrag 'geen spoor bevatte van enige poging tot het delgen van een morele schuld'. De Kamer ging toch mopperend akkoord. Er waren heel andere prioriteiten.

West-Duitsland was van vijand bondgenoot geworden. En daarnaast was het al de belangrijkste exportmarkt. En het paste in de geest van de geallieerde overwinningsfilosofie, die al in 1953 in het Verdrag van Londen was vastgelegd. De Duitsers moesten een kans krijgen hun land op te bouwen. Aan de ene kant omdat van de Vrede van Versailles na de Eerste Wereldoorlog was geleerd dat ondraaglijke herstelbetalingen de kiem konden leggen voor een nieuwe oorlog. Aan de andere kant om te zorgen dat West-Duitsland in de Koude Oorlog tot het westerse kamp zou horen.

Ook Griekenland wikkelde de zaak in 1960 af. Dat land kreeg 115 miljoen D-mark, terwijl de oorlogsschade was vastgesteld op 11 miljard. Het Twee-plus-Vierverdrag uit 1990, waarbij de hereniging van Duitsland werd overeengekomen, moest een definitief einde maken aan alle aanspraken op grond van de wiedergutmachung.

Nederland noch Griekenland heeft het Verdrag van Londen van 1953 ondertekend, net zo min als het Twee-plus-Vierverdrag van 1990. Daarom eisen de Grieken nu 165 miljard euro aan herstelbetalingen voor de schade en het vergoten bloed uit de Tweede Wereldoorlog. Dat is de helft tot driekwart van de schuld die Griekenland bij de EU en ECB heeft. Veel Grieken vinden dat die claims tegen elkaar moeten worden weggestreept, zodat formele kwijtschelding niet nodig is. Het lijkt een creatieve oplossing. waar zelfs Duitse kranten voor voelen.

Alleen valt dan ook veel te zeggen voor een Russische claim die vindt dat Duitsland voor de wandaden in hun land nog 3.000 tot 4.000 miljard euro moet betalen. Als Griekenland 165 miljard euro krijgt, heeft Nederland recht op 400 miljard. Minister Dijsselbloem zou die graag als vordering inboeken, zodat ook de Nederlandse staatsschuld als sneeuw voor de zon verdwijnt.

Helaas is Duitsland dan failliet en stokt de motor van Europa.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.