Griekenland: duizenden vluchtelingen zitten klaar, maar EU haalt ze niet op

Er moet volgens de Griekse autoriteiten veel meer tempo worden gemaakt met de zogeheten 'relocatie' van erkende vluchtelingen om de overvolle Griekse kampen te ontlasten. In Griekenland zitten nu 6.680 asielzoekers klaar om te worden opgehaald door Europese lidstaten, meldt het Griekse Coördinatiecentrum voor de Vluchtelingencrisis.

Kinderen in een vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Chios doden de tijd door te schrijven en te schilderen. Foto ap

De Europese Commissie maakte woensdag bekend dat nu juist wel schot zit in de beloofde relocatie vanuit Griekenland en Italië. Vorige zomer spraken de lidstaten af 160 duizend asielzoekers over te nemen, maar daar kwam afgelopen jaar niets van terecht. Inmiddels is het tempo opgevoerd en zijn 4.455 van de beloofde 66.400 asielzoekers uit Griekenland opgehaald. Na Frankrijk (1.721 vluchtelingen) maakte Nederland (548) als tijdelijk EU-voorzitter goede sier maar nog steeds wachten ruim 3.200 anderen in Griekenland op een enkeltje Schiphol.

'Het schiet niet op', zegt Athanasios Koutsis, de woordvoerder van het coördinatiecentrum die de laatste cijfers op verzoek van de Volkskrant heeft verstrekt. 'Er zitten hier duizenden mensen klaar met hun koffertje maar het wachten is op vliegtuigen vanuit de lidstaten.' Met de gezinshereniging is het nog droeviger gesteld: van de bijna 2.000 gezinnen die daarom hebben verzocht zijn slechts 283 mensen overgebracht.

Asielregistratie

De Europese lidstaten hebben lange tijd als verweer aangevoerd dat zij geen vluchtelingen konden overnemen omdat de Grieken hun asielregistratie niet op orde hadden. Maar die achterstand is nu ingelopen. Sinds juni zijn tienduizenden kansrijke asielzoekers geregistreerd met hulp van Europese douanebeambten en de vluchtelingenorganisatie UNHCR. De geregistreerde vluchtelingen kregen de keuze tussen asielaanvraag in Griekenland, gezinshereniging en relocatie. 'De rollen zijn omgedraaid. Doordat de Grieken het tempo hebben opgevoerd, lopen nu de lidstaten achter', zegt Besim Ajeti van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) die de relocatie in Griekenland uitvoert.

In heel Griekenland zijn 60 duizend vluchtelingen gestrand na de deal met Turkije van 20 maart. Van hen kwamen 47 duizend kwamen vast te zitten op het vasteland nadat de grenzen op de Balkan dicht gingen, de rest is na 20 maart aangekomen op de Egeïsche eilanden en wordt daar vastgehouden. De afspraak was dat ze zouden worden teruggestuurd naar Turkije, maar dit gebeurt amper. Het leeuwendeel van de vluchtelingen heeft asiel aangevraagd in Griekenland om hun deportatie te voorkomen en wacht nu de aanvraag af. De 13 duizend vluchtelingen op de eilanden komen pas voor relocatie of gezinshereniging in aanmerking als de groep vluchtelingen op het vasteland is weggewerkt.

Een migrand kookt op het strand van het Griekse eiland Chios. Foto ap

Lees ook

Een jaar EU-crisisbeleid heeft onbetwist zijn vruchten afgeworpen. Maar is het genoeg om toekomstige problemen het hoofd te bieden? (+)

Onrust

Op de eilanden lopen de spanningen ondertussen op. Vorige week ging nog een vluchtelingenkamp op Lesbos in vlammen op na onrust tussen Afghanen en Syriërs die het wachten en de onzekerheid beu zijn. Volgens vluchtelingenorganisatie UNHCR is de humanitaire situatie in veel opvanglocaties 'onaanvaardbaar'. 'Veel mensen zitten nog steeds in tenten, er zijn geen douches of ze zijn niet afgescheiden. Vrouwen en minderjarigen lopen hierdoor onaanvaardbare risico's', zegt UNHCR-woordvoerder Roland Schoenbauer vanuit Athene. 'Mensen zijn ziek van het wachten. Ze zijn oorlog en geweld ontvlucht in de hoop op een beter leven, maar die hoop vervliegt met de dag.'

Amnesty International heeft berekend dat de relocatie 'in dit tempo' nog achttien jaar gaat duren. Bovendien arriveren dagelijks 100 illegale migranten in bootjes vanuit Turkije op de al overvolle eilanden. De Griekse viceminister van Buitenlandse Zaken Nikos Xydakis zei woensdag vluchtelingen naar 'beveiligde' opvanglocaties op het vaste land te willen brengen. Hij zei dat de EU-landen 'medeplichtig' zijn aan de brand op Lesbos en de onrust op de eilanden. 'Dit is het gevolg van het gebrek aan herverdeling en het gebrek aan steun van de EU.'

De evacuatie van vluchtelingen uit het Moria-kamp, eerder deze maand. Foto afp
Meer over