Griekenland bezwijkt onder migranten: 700 miljoen euro nodig

De Europese Commissie vraagt de lidstaten met spoed om 700 miljoen euro voor humanitaire hulp aan de tienduizenden migranten die vastzitten in Griekenland. Volgens de Commissie bezwijken er anders niet alleen vluchtelingen, maar dreigt Griekenland weg te glijden in chaos en economische malaise.

Een migrantenjongen in een tentenkamp bij het Griekse dorp Idomeni Foto afp

Bij de presentatie van zijn voorstel vanmiddag zal Europees Commissaris Christos Stylianides (Humanitaire hulp & Crisisbeheersing) benadrukken dat alleen al dit jaar 300 miljoen nodig is. Voor 2018 en 2019 vraagt de Commissie nog eens 200 miljoen per jaar omdat ze voorlopig geen oplossing ziet voor de vluchtelingencrisis. Als de lidstaten en het Europees Parlement akkoord gaan, is het voor het eerst dat de EU humanitaire noodhulp aan een lidstaat verstrekt.

Griekenland wordt meer en meer het vluchtelingenopvangkamp voor Europa nu omringende landen (Macedonië, Bulgarije) en EU-lidstaten als Slovenië en Oostenrijk hun grenzen bijna hermetisch afsluiten voor migranten. Volgens de vluchtelingenorganisatie UNHCR van de Verenigde Naties staat de EU 'aan de vooravond van een humanitaire ramp die ze zelf heeft veroorzaakt'.

De Griekse premier Alexis Tsipras noemde dinsdag de grensblokkades onacceptabel. Eerder waarschuwde hij dat zijn land 'geen opslagplaats voor zielen' mag worden en dreigde desnoods alle EU-besluiten te blokkeren. Ook premier Rutte noemde de situatie aan de Macedonische grens, waar duizenden vluchtelingen bivakkeren en de grenshekken bestormen, niet wenselijk.

Vast bij Macedonië

De eerste twee maanden van dit jaar kwamen er ruim 120 duizend migranten Griekenland binnen via Turkije. Dat is dertig keer zoveel als vorig jaar in dezelfde periode. Zeker 321 mensen verdronken tijdens de overtocht in januari en februari. Waar voorheen een groot deel van de vluchtelingen (al dan niet na registratie in Griekenland) verder trok naar Duitsland, zitten de meesten nu vast bij Macedonië dat nog maar mondjesmaat mensen doorlaat. In Duitsland is daardoor de instroom van migranten fors gedaald.

In het nog vertrouwelijke Commissievoorstel staat dat vanaf de lente (beter weer, meer bootjes met migranten) nog meer vluchtelingen samengepakt zullen zitten op Griekse bodem. 'Actie is nu nodig om de zich ontvouwende humanitaire crisis in de Unie tegen te gaan', aldus het voorstel.

Europees Commissaris Christos Stylianides Foto afp

Zorg- en onderwijscentra

De 700 miljoen is bestemd voor alle EU-landen langs de Westelijke Balkanroute die vluchtelingen gebruiken (dus ook Slovenië en Kroatië), maar zal volgens betrokkenen vooral naar Griekenland gaan. Dat land zit financieel al aan de grond door de economische crisis. De UNHCR, het Rode Kruis en andere hulporganisaties kunnen met het geld tenten, noodwoningen, kachels, waterpunten en wc's plaatsen, alsook zorg- en onderwijscentra voor de vluchtelingen opzetten.

Volgens betrokken Commissieambtenaren moet de 700 miljoen binnen de meerjarenbegroting van de EU gevonden worden, wat betekent dat andere uitgaven omlaaggaan. Dergelijke verschuivingen leiden vaak tot langdurige en felle debatten tussen de lidstaten.

Donderdag bezoeken EU-president Donald Tusk en Europees Commissaris Frans Timmermans (mede belast met migratie) de Turkse premier Ahmet Davutoglu in Ankara. Turkije beloofde eerder de stroom vluchtelingen naar Griekenland in te dammen maar volgens de EU wordt die belofte onvoldoende nagekomen.

Vrijdag reist Tusk door naar Istanboel voor een ontmoeting met president Erdogan. Maandag is er een topontmoeting tussen de EU en Turkije in Brussel, volgens sommige ambtenaren en diplomaten een 'cruciaal moment' om de vluchtelingencrisis te bezweren.

De Turkse premier Ahmet Davutoglu Foto afp
Meer over