Grieken worden weer geregeerd

Griekenland heeft sinds woensdagavond een nieuw kabinet. De coalitieregering bestaat uit de conservatieve partij Nieuwe Democratie, die de parlementsverkiezingen van zondag won, de socialistische partij Pasok en het eveneens progressieve Nieuw Links. De conservatieve leider Antonis Samaras is de nieuwe premier.

ATHENE - Samaras riep de bevolking gisteren op zijn links-rechtse coalitie te steunen. 'Ik vraag het Griekse volk om patriottisme en sterke nationale eenheid en vertrouwen', aldus de premier nadat hij door orthodoxe priesters was ingezworen. 'Met de hulp van God zullen we er alles aan doen om het volk uit de crisis te halen.'


Minister van Financiën wordt naar verwachting Vassilis Rapanos, de huidige directeur van National Bank of Greece, de grootste bank van het land. De regeringsvorming vermindert de politieke onzekerheid waarin Griekenland de laatste tijd verkeert. De links-rechtse coalitie neemt ook een deel van de twijfel weg over de Griekse toekomst in de eurozone.


De nieuwe regering staat meteen voor een zware taak, want Griekenland is bijna failliet. Het land heeft de laatste twee jaar twee pakketten aan noodleningen ontvangen, van 110- en 130 miljard euro, van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds. Ook heeft het 107 miljard euro aan staatsschuld mogen afschrijven. In ruil voor die miljardenhulp moet de regering de overheidsfinanciën op orde brengen en de economie liberaliseren.


Zo zal de coalitie het op korte termijn eens moeten worden over miljarden aan nieuwe bezuinigingen. De regering moet de komende twee jaar bovendien staatsbedrijven privatiseren, 150 duizend ambtenaren ontslaan en gesloten beroepen toegangelijker maken voor nieuwkomers. 'De nieuwe Griekse regering moet zich aan haar verplichtingen houden', aldus de Duitse bondskanselier Angela Merkel.


Gedogen

Hoe stabiel de links-rechtse coalitie zal zijn, is onzeker. De kleine partner Democratisch Links wil liever niet deelnemen aan het kabinet, maar de regerings slechts gedogen vanuit het parlement. Een ook leider Evangelos Venizelos van het socialistische Pasok wil bij voorkeur geen bekende kopstukken van zijn partij in het kabinet, omdat de regering impopulaire maatregelen moet doorvoeren en hij de imagoschade wil beperken. De coalitie zal bovendien worden geconfronteerd met felle oppositie onder aanvoering van het radicaal-linkse Syriza, dat tweede werd in de verkiezingen van zondag.


De drie partijen die de regering steunen willen alle 'heronderhandelen' met de EU en het IMF over de bezuinigingen en hervormingen die aan Griekenland zijn opgelegd. De conservatieven willen meer tijd voor de uitvoering van de maatregelen, belastingverlagingen en meer hulp om de economie te stimuleren. Het socialistische Pasok eist een 'moedige aanpassing' van het pakket en meer tijd, en Democratisch Links wil geleidelijk stoppen met de maatregelen.


In hoeverre EU en het IMF bereid zijn de nieuwe Griekse machthebbers tegemoet te komen, is onduidelijk. Een hoge functionaris van de EU verklaarde eerder deze week dat het een 'waanidee' zou zijn de Grieken niet meer tijd te geven, aangezien de recessie in Griekenland dieper blijkt dan voorzien. De Grieken hebben bovendien veel tijd verloren door de twee recente parlementsverkiezingen. Maar kritische donorlanden als Duitsland en Nederland voelen er weinig voor opnieuw meer geld uit te trekken voor hulp aan Griekenland.


TYPISCHE REPRESENTANT VAN DE OUDE ELITE

De nieuwe Griekse premier Antonis Samaras (61) groeide op in gegoede kringen. Hij speelde tennis en ging naar feesten in privéclubs. Samaras studeerde aan Harvard Business School in Amerika.


Als leider van de conservatieven verzette Samaras zich in eerste instantie tegen de bezuinigingen die de EU en het IMF oplegden. Hij stemde er eind vorig jaar alsnog mee in toen hij toetrad tot een interimregering met de socialisten. Zijn partij stond toen voor in de peilingen en hij maakte zijn regeringsdeelname afhankelijk van spoedige verkiezingen. De conservatieve leider was daarmee deels verantwoordelijk voor de onzekerheid van de laatste tijd.


Samaras is een typische representant van het oude cliëntelistische systeem in Griekenland. Toen in 2009 in de hoofdstad Athene het nieuwe Acropolismuseum werd geopend, bleek de helft van de werknemers afkomstig te zijn uit Kalamata, het dorpje waar Samaras vandaan komt. Samaras had de benoemingen gedaan toen hij minister van Cultuur was in de rechtse regering die van 2004 tot 2009 aan de macht was.


Uitgelicht: Pagina's 18 en 19


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden