NieuwsOruç Reis

Grieken woedend over Turkse gasmissie Middellandse Zee

Griekenland heeft woedend gereageerd op het besluit van de Turkse regering om het onderzoeksschip Oruç Reis opnieuw de Middellands Zee op te sturen, op zoek naar gas. De Turkse stap is ‘een belangrijke escalatie en een directe bedreiging van de vrede en veiligheid in de regio’, zo liet het Griekse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag weten.

Onderzoeksschip Oruç Reis, op een afbeelding uit augustus 2019.Beeld AFP

De verkenningsmissie van het schip duurt tot 22 oktober, zo werd zondag in Ankara meegedeeld. De Oruç Reis wordt vergezeld door twee andere schepen. Het onderzoek vindt plaats op 6,5 kilometer van het Griekse eilandje Kastellorizo, dat op 2 kilometer van de Turkse kust ligt.

Dat geeft de missie een extra provocatieve lading. Kastellorizo vormt het brandpunt van de Turkse verontwaardiging over de Griekse maritieme claims. Het eiland ligt ver verwijderd van de andere Griekse eilanden. Dus kan Griekenland daar in het maritieme achterland volgens Turkije geen rechten claimen, zoals de beschikking over gasvoorraden. Bovendien opereert het schip vlakbij de Griekse territoriale wateren rond het eilandje.

Op de rand van oorlog

Griekenland en Turkije leken in augustus en september op de rand van oorlog te staan. De Turkse zoektocht naar gasvelden vormde de lont in het kruitvat van een decennia oud conflict over de maritieme zones van beide landen in de oostelijke Middellandse Zee. De Oruç Reis werd vergezeld door Turkse marineschepen, terwijl Griekenland demonstratief zijn marine naar het gebied stuurde voor oefeningen. Ook stationeerde Athene troepen op het gedemilitariseerde Kastellorizo.

Toen Turkije ruim drie weken geleden de Oruç Reis terughaalde naar de haven, officieel voor onderhoud, werd dat algemeen beschouwd als een gebaar van de-escalatie. Mede onder druk van de Navo en de Europese Unie besloten de twee landen alsnog te gaan praten.

Donderdag vond in Bratislava een eerste gesprek plaats tussen de Griekse en Turkse ministers van Buitenlandse Zaken. Zij maakten afspraken over ‘voortzetting van de dialoog’ en ‘vertrouwenwekkende maatregelen’. Het opnieuw uitsturen van de Oruç Reis lijkt die toenadering te ondergraven.

‘Turkije heeft bewezen niet geloofwaardig te zijn’, zei de Griekse regeringswoordvoerder Stelios Petsas maandag. ‘Iedereen die geloofde dat Turkije meende wat het zei in de aanloop naar de Europese top, wordt nu in het ongelijk gesteld.’

EU-top

De Europese Unie besprak het conflict in de Middellandse Zee op haar top van begin oktober. Omdat de druk van de ketel leek te zijn en de twee buurlanden net hadden afgesproken weer te gaan praten, werd besloten vooralsnog geen sancties tegen Turkije in te stellen. Griekenland en Frankrijk hadden daarop aangedrongen. Wel zou in december opnieuw worden gekeken naar de noodzaak van sancties.

De Grieken zijn extra getergd doordat de regering van het Turkse deel van Cyprus vorige week het toeristenoord Varosha, dat sinds 1974 was afgesloten, voor publiek opende. In Griekse ogen is dat een provocatie, en waarschijnlijk was het ook als zodanig bedoeld. De Turks-Cyprioten zetten die stap met hartelijke steun van – en ongetwijfeld in nauw overleg met – de regering in Ankara.

In de Turkse Republiek Noord-Cyprus vond zondag de eerste ronde van de presidentsverkiezingen plaats. Twee kandidaten gaan door naar de tweede ronde: de door Turkije gesteunde rechtse Ersin Tatar, die een harde lijn voorstaat jegens Athene, en de linkse Mustafa Akinci, de huidige president. Tatar kreeg 32 procent van de stemmen, Akinci 30 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden