Grieken schieten als waarschuwing op Turkse heli

De ene Navo-bondgenoot die de andere beschiet boven een onbewoond eiland: het gebeurde maandagavond boven het Griekse Rho, nabij de Turkse kust. De twintig afgevuurde waarschuwingsschoten tekenen de toenemende spanningen. Eerder vlogen regeringsvertegenwoordigers elkaar verbaal al naar de keel.

Turkse president Erdogan (L) naast Griekse president Pavlopoulos tijdens een staatsbezoek in 2017. Beeld AFP

Volgens verschillende Griekse media cirkelde maandagavond een helikopter van de Turkse kustwacht met gedimde lichten voor het eiland. Pas nadat er waarschuwingsschoten waren afgevuurd, maakte deze rechtsomkeert.

Rho, op 800 meter van de Turkse kust, is een van de Griekse eilanden die volgens Ankara eigenlijk bij Turkije horen. Het eiland is onbewoond, maar in Griekenland toch beroemd dankzij Despina Achladiot, een patriot die er jarenlang de enige bewoonster was en elke ochtend trouw de Griekse vlag hees, tot haar dood in 1982. Het kleine regiment Griekse soldaten dat sindsdien op het eiland verblijft, had tot de waarschuwingsschoten op maandagavond als voornaamste taak die traditie voort te zetten.

De Grieks-Turkse verhoudingen zijn nooit echt goed geweest, maar de laatste maanden gaat het van kwaad tot erger. De voornaamste steen des aanstoots vanuit Turks perspectief zijn de acht militairen die volgens president Recep Tayyip Erdogan betrokken waren bij de mislukte staatsgreep van 2016. Nadat duidelijk was dat de couppoging mislukte, vluchtten de acht richting Griekenland en vroegen daar asiel aan. Tot woede van Turkije negeert Athene elk verzoek tot uitlevering. Het Griekse hooggerechtshof is bang dat ze thuis geen eerlijk proces krijgen.

Sindsdien lopen de spanningen op. Toen Erdogan afgelopen december op staatsbezoek was in Griekenland, stelde hij opeens een verdrag ter discussie waarmee in 1923 een einde kwam aan de jarenlange oorlog tussen beide landen. Daarmee zette Erdogan in feite vraagtekens bij de grenzen die toen tussen Griekenland en Turkije werden getrokken.

Niet lang daarna ramde een boot van de Turkse kustwacht een Griekse collega bij Imia, een eiland waarover de twee landen ook al decennialang bakkeleien. Begin maart waren er bovendien twee Griekse grenswachten die, naar eigen zeggen per ongeluk, op Turks grondgebied terechtkwamen - iets wat wel vaker gebeurt, maar nu reden was de twee op te pakken wegens illegale grensoverschrijding en mogelijk spionage. Zij zitten, ondanks aandringen van Griekenland en andere EU-landen, nog altijd vast in een Turkse gevangenis.

Om een nieuwe vluchtelingengolf naar de Griekse eilanden te voorkomen, is Griekenland gebaat bij goede betrekkingen met Turkije. Toch verhardt ook de Griekse taal sindsdien zienderogen. 'De situatie is op alle fronten aan het escaleren', zei premier Alexis Tsipras vorige week over het gedrag van de Turken. De Griekse minister van defensie, Panos Kammenos, noemde Turkije zelfs een 'vijand die ons maar blijft provoceren', waarop hij besloot zevenduizend extra militairen naar de Egeïsche eilanden te sturen. 'De Grieken zullen iedereen verpulveren die ook maar één centimeter van ons territorium probeert in te nemen', voegde hij aan die mededeling toe.

Een Turkse minister noemde Kammenos vervolgens 'een politieke clown' en afgelopen zondag vlogen er opeens twee Turkse F-16's door het luchtruim van de eilandengroep Oinousses, uren nadat diezelfde Kammenos er bij gestationeerde militairen op bezoek was geweest.

Op het schietincident van maandagavond hebben de Turken nog niet officieel gereageerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.