Commentaar

Grexit komt opnieuw op de Europese agenda

Ook Syriza zit verstrikt in een cultuur van cliëntelisme en vriendjespolitiek, die Griekenland lam legt.

Voormalig Griekse premier Alexis Tsipras. Beeld reuters
Voormalig Griekse premier Alexis Tsipras.Beeld reuters

De Griekse premier Alexis Tsipras probeerde vanaf zijn aantreden in januari het verdeelde eurokamp uit elkaar te spelen, maar slaagde er in een paar maanden in om alle collega's in de eurozone tegen zich in het harnas te jagen. Met zijn verwijzingen naar het naziverleden van Duitsland spuugde Tsipras in de bron waaruit hij dronk. Oud-minister van Financiën Varoufakis schold ook andere schuldeisers, wanneer deze aandrongen op het nakomen van verplichtingen, voor fascisten uit.

Zo werd het geduld van de partners in euroland door het Syriza-regime tot het uiterste op de proef gesteld. Met de grootste tegenzin gingen zij akkoord met een nieuwe steunverlening van 86 miljard. Die steun wordt niet zomaar overgemaakt; Griekenland moet telkens laten zien ernst te maken met het uitvoeren van hervormingen. Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem zei het dit voorjaar al: 'Vertrouwen komt te voet en gaat te paard'.

Pijnlijke hervormingen

Tsipras begrijpt inmiddels dat zijn krediet in Brussel opgebruikt is. Ook in eigen land erkent hij dat zijn verkiezingsbelofte dat Griekenland in de euro kan blijven zonder pijnlijke hervormingen door te voeren, onhoudbaar is. Reden voor de hardliners in zijn partij om zich af te splitsen.

Effectief regeren is niet meer mogelijk. Het is dus logisch dat Tsipras verkiezingen heeft uitgeschreven. De Syrizaleider heeft niets meer te verliezen, maar des te meer te winnen. Want hij is nog altijd veel populairder dan de aanvoerders van de andere partijen, die bovendien onderling volstrekt verdeeld zijn. Door Tsipras'powerplay zit het er dus dik in dat Syriza opnieuw als grootste partij uit de bus komt.

Maar of een doorstart van Tsipras een stabiele regering oplevert die Griekenland economisch weerbaar te maakt, is minder waarschijnlijk. De politieke cultuur van Griekenland is vergeven van vriendjespolitiek en cliëntelisme: het kopen van de steun van belangengroepen door het verlenen van privileges, belastingvoordelen en monopolies. Ook Syriza doet volop mee aan deze praktijken die economisch funest zijn en hervormingen praktisch onmogelijk maken.

Zo komt het scenario van een Grexit weer bovendrijven. Als Brussel dit najaar de geldkraan dichtdraait, gaat men in Athene gaat zijn knopen tellen. En dan kan afscheid van de euro voor de Grieken weleens de minst pijnlijke uitweg zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden