Gretig schuift Eurlings de schuld af op Europa

Amsterdam De beslissing om het Europese luchtruim vijf dagen lang potdicht te houden krijgt steeds meer kritiek. De beschuldigende vinger wijst richting ‘Europa’, ook al beslissen EU-lidstaten zelf over de luchtvaart....

Is het Europese luchtruim vijf dagen onterecht gesloten geweest? En zo ja, wie is daarvoor verantwoordelijk? Het zwartepieten over deze vraag is begonnen, nu de kritiek aanzwelt op de inmiddels weer opgeheven ban op het vliegen boven Europa.

De directie van de KLM en de minister van Verkeer en Waterstaat wijzen met de beschuldigende vinger naar ‘Europa’. De Europese Commissie zou volgens hen veel te traag hebben gereageerd op de crisissituatie die was ontstaan door een aswolk uit IJsland.

Volgens minister Eurlings begon hij al afgelopen vrijdag, een dag nadat het vliegverbod was afgekondigd, in te zien dat de afgekondigde maatregelen ‘veel te rigide’ waren. ‘Het heeft me dagen gekost mijn Europese collega’s ook daarvan te overtuigen’, verklaarde Eurlings maandag op de persconferentie waarin hij bekendmaakte dat het Nederlandse luchtruim weer openging.

Dat hij al snel inzag dat in sommige delen van Europa, waaronder Nederland, best goed gevlogen kon worden, is opmerkelijk te noemen. Zijn eigen Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) concludeerde in een nieuwsverklaring een paar uur voordat maandag het Nederlandse ruim werd vrijgegeven, nog dat het onveilig was, zoals de IVW al sinds vorige week donderdag had verklaard.

Volle verantwoordelijkheid
De IVW bepaalt of er al of niet in Nederland gevlogen wordt en staat onder volle verantwoordelijkheid van de minister van Verkeer en Waterstaat. De instantie verklaarde maandagmiddag dat uit een analyse van gegevens van het KNMI en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) bleek dat het luchtruim boven Nederland ‘niet veilig’ was voor de luchtvaart.

Dat een paar uur later de minister verklaarde dat de lucht boven Nederland al dagen veilig genoeg was om te vliegen, is volgens de woordvoerder van Eurlings niet raar. ‘Er was nu eenmaal in Europa afgesproken dat bij een klein beetje as in de lucht niet gevlogen mocht worden. Eurlings heeft zich aan die Europese regel gehouden’, aldus de woordvoerder.

Maar van een Europese regel is geen sprake. De vraag of er gevlogen mag worden boven Nederland wordt niet bepaald door Europa, de Europese Commissie of Eurocontrol. In Nederland bepaalt de minister van Verkeer en Waterstaat of er gevlogen wordt of niet. Tot en met maandag vond hij de situatie onveilig.

In Brussel is men erg verbolgen over de kritiek die wordt geuit op de besluiteloosheid van de Europese Unie. De EU-Commissaris voor Transport, Siim Kallas, vindt dat de Europese Unie geen blaam treft voor de chaos die is ontstaan in het luchtverkeer.

In het Europees Parlement in Straatsburg wees hij er dinsdag op dat alle besluiten over vluchtverboden zijn genomen door de nationale overheden, op basis van bestaande modellen. ‘Luchtvaart is een nationale competentie; het is niet de Europese Commissie die bevelen uitdeelt’, zei hij.

Nationale vrijheid
Die nationale vrijheid werd gisteren eens te meer duidelijk. Terwijl in Nederland het ene na het andere toestel opsteeg en landde, bleef het luchtruim in de omringende landen goeddeels gesloten. In Groot-Brittannië, Duitsland en België werd vliegen nog niet veilig genoeg gevonden. Via bepaalde corridors in die landen konden de Nederlandse vliegtuigen toch nog Europa in- of uitvliegen.

‘Het besluit of en in hoeverre er gevlogen kan worden is een nationale afweging die afhankelijk is van de lokale omstandigheden. Hierbij gaat het zowel om meteorologische als operationele omstandigheden’, liet de Inspectie Verkeer en Waterstaat weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.