Grenzen vanaf morgen niet zo open als beloofd

Zeven landen van de Europese Unie - de zogenaamde 'Schengen'-landen - schaffen met ingang van morgen hun laatste grenscontroles af....

Van onze correspondent

Jos Klaassen

BRUSSEL

Euro-Citizen-Action-Service heeft al eerder een 'burgertelefoon' ingesteld om na te gaan of het grote Europese beginsel van vrij personenverkeer wel gerespecteerd wordt. In 1993 bewezen de reacties van de Europeanen dat het met het vrije verkeer droevig was gesteld in de zogenaamde Europese Binnenmarkt. In 1994 bleken de landen van de Unie stilletjes vaker én scherper te zijn gaan controleren aan hun grenzen.

De algehele afschaffing, zondag, van alle grenscontroles tussen de Schengenlanden (Duitsland, Frankrijk, de Benelux, Spanje en Portugal) is een nieuwe mijlpaal. Het heeft tien jaar geduurd voordat het zover is.

Het verdrag werd in 1985 gesloten in het Luxemburgse plaatsje Schengen. Van meet af aan waren er echter tal van technische en politieke problemen. Om 'Schengen' te laten functioneren is een computer nodig die de noodzakelijke justitie-gegevens bevat. Politieke bezwaren kwamen vooral van Frankrijk, onder andere vanwege het Nederlandse drugsbeleid.

Het 'Europa van de burger' dat Kohl en Mitterrand voor ogen hadden gehad, wilde dus almaar niet lukken. Nu 'Schengen' van start gaat, blijven nog altijd acht landen van de Unie buiten het nieuwe systeem. Engeland, Italië, Denemarken, Finland, Zweden, Ierland, Griekenland en Oostenrijk doen voorlopig niet mee.

Bovendien blijven er, ondanks 'Schengen', talloze onzichtbare barrières in Nederland, België, Luxemburg, Duitsland, Frankrijk, Spanje en Portugal bestaan. Zullen die naarmate het experiment slaagt ook worden opgeheven?

Euro-Citizen-Action-Service noemt de struikelblokken die nu al bestaan. Europeanen die of arm zijn of in het buitenland willen studeren of er werk zoeken ondervinden steeds vaker problemen als zij gebruik willen maken van hun recht zich in een lidstaat te vestigen. Om een baan te zoeken krijgen burgers van de Unie slechts drie maanden. Verder wordt de erkenning van beroepsqualificaties - met name in de para-medische sector - gesaboteerd met vertragingstactieken.

De organisatie die de Brusselse hotline (vanuit Nederland 00.32.2.534.42.33 fax: 00.32.2.534.52.75) heeft opengesteld, stelt Europeanen die vanaf morgen in de 'Schengen'-landen reizen, drie vragen:

- Zijn de controles op de luchthavens van de Schengenlanden vanaf zondag nog frequenter en strenger dan als je de trein neemt?

- Is er sprake van veelvuldige en strenge steekproeven op de luchthavens en in (zeker de Franse) treinen?

- Is er sprake van verwarring? Vanaf zondag bestaat de Europese Unie immers uit twee grenszones. Verscherpen de niet-'Schengen'-landen hun controles voor reizigers uit de 'Schengen'-landen?

Op basis van het verdrag hoeven ingezetenen van de Schengenlanden die een vreemde nationaliteit hebben (bijvoorbeeld de Turkse) geen visum meer te hebben voor de zeven 'Schengen'-landen. Reizigers uit de rest van de wereld krijgen, voorzover ze een visum nodig hebben, voortaan een zogenaamd 'Schengen'-visum.

Dat leidt tot deze complicatie: een Braziliaan heeft alleen in Frankrijk een visum nodig. Wat gebeurt er als hij vanuit Amsterdam een uitstapje naar Parijs maakt? Euro-Citizen-Action-Service: 'Omdat hij in grenzenloos Europa reist, kan hij het gokje wagen dat hij niet gecontroleerd wordt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.