Greenpeace moet succes uitmeten

Daling van de aanhang van milieuorganisaties heeft te maken met de economische recessie, maar wijst er ook op dat Greenpeace misschien te weinig stilstaat bij haar successen, meent Liesbeth van Tongeren....

De aanhang van milieuorganisaties daalt en Greenpeace werd relatief hard getroffen. Het donateursbestand daalde tot 612 duizend. Als enige grote natuur- en milieuorganisatie in Nederland nemen we geen overheidsubsidies of giften van bedrijven aan, dus we zijn afhankelijk van particuliere steun. In de Volkskrant van 27 en 28 december is een zinnige discussie gevoerd over de mogelijke redenen voor de daling van het aantal milieu donateurs - met name van Greenpeace. Een goede gelegenheid om uit te leggen hoe wij werken en hoe wij met die ontwikkeling omgaan.

Greenpeace is een milieuorganisatie die geen gewone campagnes maar milieucampagnes voert. We kiezen ervoor dat te doen met steun van burgers en zonder politieke kleur. Het milieu staat voorop en we zeggen in de openbare arena van de media waar het op staat. Onze strategie zit niet altijd verpakt in sociaal wenselijke en aaibare boodschappen. Greenpeace biedt graag positieve oplossingen in de vorm van bijvoorbeeld zonne- en windenergie, maar toont als dat nodig is ook de smerige werkelijkheid van nucleaire of fossiele energie. Met die aanpak staan we regelmatig tegenover overheden en grote vervuilers. Dat heeft weer tot gevolg dat we ons in het publieke debat luid en duidelijk uiten - volgens sommigen zelfs behoorlijk brutaal. We maken wereldwijd met activiteiten in veertig landen heel bewust de keuze voor een internationale aanpak. Wie even verder kijkt merkt dat rijke westerse landen als Nederland hun lokale milieuproblemen aanpakken en veel ellende exporteren. Magnifieke oerbossen gaan tegen de vlakte voor het roofhout dat rijke landen importeren.

Afrikaanse en Aziatische vissers vissen achter het net nu westerse fabrieksschepen exotischer zeeën beginnen leeg te vissen. Greenpeace roept op tot beschermde gebieden in de Noordzee zodat de visstanden kunnen herstellen en onze vissers daar in de toekomst weer gewoon kunnen vissen. Verantwoord beheer van natuur schept zo overal duurzaam banen en wij kunnen producten kopen waar geen milieuschuld aan kleeft.

We richten onze milieuboodschap op beslissers in politiek en bedrijfsleven en op het grote publiek. Zij moeten weten welke gevolgen hun besluiten voor het milieu hebben en dat er goede alternatieven zijn. Met geld van Nederlandse donateurs kunnen we Greenpeace-acties en -campagnes in economisch minder ontwikkelde landen steunen. De grote kantoren financieren de Greenpeace-schepen voor acties op zee. Hierin zijn we als organisatie uniek.

Juist omdat we wereldwijd zo effectief lastig kunnen zijn, hebben wij machtige tegenstanders; die met hun bataljons bedrijfsadvocaten proberen beslag te leggen op schepen, geld of goederen. Regeringen die het met de rechtsstaat en democratie minder nauw nemen, proberen Greenpeace maanden met rechtszaken bezig te houden om het milieuwerk te verhinderen. Greenpeace-medewerkers worden aangeklaagd op bizarre gronden, bedreigd en mishandeld.

Ondanks tegenvallers was 2004 een topjaar vol internationale milieusuccessen dankzij onze campagnes. Nederlandse uitgeverijen en de rijksoverheid namen de stap om fout hout te weren. Er is nu een Europees verbod op giftige weekmakers in kinderspeelgoed zoals de populaire Scoubidou-touwtjes. Elektronicaproducenten gaan schadelijke stoffen versneld uit hun producten weren. Het paradijselijke strand Baloma-beach in Guinea-Bissau wordt gelukkig geen sloopstrand voor schepen vol gevaarlijk afval.

Beginnende Greenpeace kantoren met een paar duizend donateurs zoals die in China en India groeien als kool: tot 500 procent! De Nederlander schenkt Greenpeace minder terwijl we klinkende resultaten boeken. Hoogleraar filantropie Theo Schuyt wijst daarvoor naar de burger: die zou minder geefbereid zijn. Anderen beweren dat er een verrechtsing heerst in Nederland, suggererend dat conservatieven het milieu geen warm hart kunnen toedragen, maar Greenpeace heeft de steun van alle Nederlanders.

Het kabinet is wel een echt probleem: dat heeft de milieuschuld van de politieke agenda geveegd. En donateurs vertellen ons tenslotte dat zij gewoonweg minder te besteden hebben.

Wij meten ons succes altijd af aan milieuresultaten; pas in de tweede instantie kijken we naar inkomsten. We staan misschien te weinig stil bij de zichtbaarheid van onze successen en oplossingen. Dat komt doordat we weten hoeveel er nog moet gebeuren. Ons is er veel aan gelegen dat ons werk blijvend wordt gesteund en dat vele mensen meehelpen om het milieu te verbeteren. We hebben 22 jaar onafgebroken groei gekend in Nederland en we zijn blij dat we in onze campagnes nog altijd breed worden gesteund door meer dan zeshonderdduizend donateurs en door vele vrijwilligers en cyberactivisten die het milieu een warm hart toedragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden