Column

Greenpeace - de McDonald's onder de wereldverbeteraars

Greenpeace-stunt: Duitsers staan in de rij om TTIP-verdrag te lezen.

Lezen voor het oog der natie in de cabine bij de Brandenburger Tor. Beeld
Lezen voor het oog der natie in de cabine bij de Brandenburger Tor.Beeld

Het moet een lelijke tegenvaller zijn geweest voor campagneleider Martin Hofstetter. Woensdagochtend kwam een stelletje agenten zijn TTIP-leesruimte in Berlijn opdoeken vanwege het ontbreken van een vergunning. Tóch.

Een dag eerder had Hofstetter nog omstandig verklaard waarom dat niet zou gebeuren: 'Niet hier, niet in het hart van Berlijn. Mensen dwarszitten die vreedzaam tegen TTIP demonstreren, dat zou het imago van de politie en politiek teveel schaden, dat doen ze niet.' Na meer dan dertig jaar Greenpeace dacht Hofstetter (54) te weten hoe de hazen lopen.

Vrijwilligers hadden de vrachtwagen opgehaald in Hamburg en maandag in alle vroegte naar Berlijn gereden. Ze hadden het ding hier geparkeerd. Dwars. Voor de Brandenburger Tor. Hofstetter stroopte de mouwen van zijn wollen trui op, strekte beide armen uit. 'Een symbolische locatie, tussen de Rijksdag en de Amerikaanse ambassade in.'

De Rijksdag was Goliat, de kleine glazen leescabine David. De glaswanden waren bedrukt met het Greenpeace-logo. In de cabine stonden acht tafeltjes, met daarop een leeslampje en een pak papier, #TTIPleaks. De pagina's waren ongenummerd, waarschijnlijk om de lezer niet te demotiveren.

Twee dagen lang kon iedereen hier in vrijheid het voorheen geheime TTIP-verdrag lezen. Nou ja, iedereen die zin had in een paar honderd bladzijden Verdragsengels-des-doods. En iedereen die het oké vond om gedurende het lezen als levend aas te figureren in een publiciteitsstunt van Greenpeace - de McDonald's onder de wereldverbeteraars, wat commerciële listigheid betreft.

'Ja, natuurlijk is dit ook reclame voor Greenpeace. Maar is dat dan verkeerd? Hofstetter, glimlachte, bleef kalm. 'Wij hebben wel een verdrag openbaar gemaakt dat voorheen zelfs politici niet zomaar konden inzien. We leggen niemand onze mening op, mensen kunnen hier hun eigen beeld vormen.'

Hofstetter is van huis uit agrarisch ingenieur en 'niet tegen handelsverdragen in het algemeen, alleen tegen TTIP in deze vorm, waarin de VS aan het langste eind zullen trekken.'

Wie tijdens het lezen naar buiten keek, zag de bloeiende kastanjes van Tiergarten en in de verte de gouden Engel op de Siegesäule, daar neergezet als herinnering aan een 19de-eeuwse overwinning van Pruisen op Denemarken.

Sommigen zitten er wel twee uur, flesje water erbij. Beeld
Sommigen zitten er wel twee uur, flesje water erbij.Beeld

Gewoon een potje oorlog! Gebogen over zo'n ellendig onleesbare verdragstekst lijkt het een heerlijk overzichtelijke manier om internationale machtsverhoudingen tussen grootmachten vast te stellen.

Wat Hofstetter wel goed had ingeschat: zo'n leescabine wordt in Duitsland een succes. In andere landen zouden waarschijnlijk velen bedanken voor een vrijwillig verblijf in zo'n veredelde zweethut, voor het oog der natie. Zeker omdat je het verdrag ook gewoon online kunt lezen.

Maar Berlijners fietsen ervoor om. Zo nu en dan staat er zelfs een rij. Immo Muller (40) haalt diep adem toen hij na een half uurtje naar buitenkomt. Alles begrepen? 'Nee. Maar het is interessant om te zien hoe dit concept in elkaar zit en hoever de Europese en de Amerikaanse positie uit elkaar liggen. Dat wordt niks.'

Een grote boze vrouw in paars marcheert op een vrijwilligster af. 'Waar is de Duitse vertaling? Ik kom hier helemaal naartoe en nu blijkt alles in het Engels.' 'Nee mevrouw, we hebben de tekst pas twee dagen, zo snel vertalen lukt niet.' De vrouw zucht, maar beent dan toch terug naar haar leestafel, plant haar ellebogen erop en begint te lezen, ergens halverwege. Goededadenexhibitionisme - als dat geen Duits woord is, zou het er een moeten zijn.

'Waar is de Duitse vertaling? Kom ik hier, blijkt alles in het Engels.' Beeld
'Waar is de Duitse vertaling? Kom ik hier, blijkt alles in het Engels.'Beeld

Of de vrouw in het paars na drie kwartier lezen ook wijzer is geworden over TTIP, wil ze niet zeggen. 'Ik praat niet graag met journalisten.' Op weg naar haar damesfiets met zijspiegel drukt ze de vrijwilligers nogmaals het belang van een Duitse vertaling op het hart.

Naast haar zit de langstlezende. Patrick Hees (30) heeft met zijn hipsterbaardje en witte Nikes niets weg van een milieuactivist. Toch zit hij er al minstens twee uur. Flesje water erbij. 'Ik ga het uitlezen. Ik heb tijdens m'n studie economie eindeloos over dit verdrag gediscussieerd. Nu wil ik zien wat erin staat ook.'

'Waaat is daaat?' Onderaan het trapje zijn twee fletse twintigers in korte broek verschenen, zo te horen uit Noord-Nederland. 'Iets van Tiet-Tip geloooof ik.' 'Waat kun je hier doen daaan?' vraagt zij. 'Leeezen, dat zie je tooooch. Het is een actie van Grienpies', zegt hij. Zijn meisje klinkt lusteloos. 'Oh kaaaik, daar is een Staaarbucks.'

In Nederland zou deze actie ook zonder tussenkomst van de politie mislukt zijn.

s.lindhout@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden