Grazers Oostvaardersplassen toch bijgevoerd: 'Laten we het dan maar professioneel doen'

De heckrunderen, edelherten en konikpaarden in de Oostvaardersplassen krijgen toch extra te eten. De provincie Flevoland, beheerder van het natuurgebied, heeft Staatsbosbeheer de opdracht gegeven de grote grazers tijdelijk bij te voeren.

Staatsbosbeheer plaatst strobalen om grazers bij te voeren Beeld anp

'Er is veel maatschappelijke onrust ontstaan over de dieren', aldus een woordvoerder van de provincie. Dit leidt tot zorgen over de openbare orde. 'Er is druk uitgeoefend op boswachters en andere medewerkers van Staatsbosbeheer. Ze krijgen van alles naar hun hoofd, zelfs bedreigingen.' Ook de provincie, de gemeente Lelystad en de politie worden platgebeld door verontruste mensen.

De provincie hoopt met de beslissing een einde te maken aan de spanningen. 'Alle deskundigen geven aan dat het bijvoeren weinig nut heeft', erkent de woordvoerder. 'Toch is er grote maatschappelijke druk om de dieren te helpen. Mensen komen zelf naar de Oostvaardersplassen met ongeschikt voer dat niet op de goede plekken terechtkomt. Laten we het bijvoeren dan op een professionele manier doen, door Staatsbosbeheer.' Het gaat om een tijdelijke maatregel die alleen geldt in de periode dat het extreem koud is.

Iedere strenge winter laait de discussie over het wel of niet bijvoeren van de dieren in het natuurgebied weer op. Het officiële beleid van Staatsbosbeheer is om de dieren niet bij te voeren. Extra eten neerleggen zou alleen de sterkste dieren bereiken en dus geen zin hebben. Boswachters houden de kuddes in de gaten en schieten verzwakte dieren zo snel mogelijk af.

Maar dierenvrienden leggen zich daar niet bij neer. Dit jaar wisten ze een grote groep medestanders te mobiliseren via Facebook. Vanaf vorige week vrijdag zijn actievoerders de dieren zelf gaan bijvoeren. Vanuit het hele land zamelden ze hooibalen in en reden ze met achterbanken en aanhangers vol naar het natuurgebied. Officieel is dit niet toegestaan: het bijvoeren van wilde dieren is een overtreding van de wet natuurbescherming. In eerste instantie werden de bijvoerders niet beboet, maar gisteren zijn er toch twee op de bon geslingerd.

Staatsbosbeheer zegt in een reactie gehoor te geven aan het verzoek van de provincie. 'De provincie heeft het besluit genomen om te voorkomen dat particulieren zelfstandig gaan voeren. Alle argumenten en redenaties die we in het verleden hebben aangevoerd over waarom het niet verstandig is, gelden nog steeds. Maar we begrijpen en respecteren het besluit.'

Dierenliefhebbers brengen balen hooi naar de Oostvaardersplassen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Geen extreme winter

Volgens de woordvoerder is er geen sprake van een extreme winter. 'Het is een jaar als alle andere. In winter is er altijd sprake van schaarste en teren de dieren in op hun vetreserves.' Staatsbosbeheer gaat schraal hooi verspreiden op verschillende plekken in het natuurgebied. 'De dieren zitten in winterruststand en kunnen niet vanuit het niets opeens heel vezelrijk eten aan.'

In 2010 moest Staatsbosbeheer de dieren ook al bijvoeren na een motie in de Tweede Kamer. Veel succes had het verspreiden van extra voer echter niet. 'Een of twee dieren hebben een klein beetje van het hooi geknabbeld, omdat het gras in die periode alweer volop ging groeien.'

Einde aan de discussie?

Ondanks de maatregel is Maächa Vrolijk, een van de initiatiefnemers van de bijvoeracties, niet van plan te stoppen met bijvoeren. 'Dit is een zoethoudertje. Tussen iets zeggen en het ook daadwerkelijk doen zit een groot verschil.' Ze staat continu in contact met mensen die in het gebied rondlopen om het dierenwelzijn in de gaten te houden. 'Pas als we zien dat er structureel wordt gevoerd, gaan we minder bijvoeren.'

Komende zondag staat een grote demonstratie gepland 'om de dieren een stem te geven'. De organisatoren roepen op Facebook op de demonstratie vreedzaam te laten verlopen. 'Dat betekent respectvol reageren, geweldloos actie voeren, hekken heel laten!' Vrolijk sluit zich hierbij aan en keurt de bedreigingen die eerder zijn geuit af. 'Zo'n boswachter doet ook maar gewoon z'n werk.'

In de zomer presenteert een commissie een rapport over nieuw beleid voor het beheer van de Oostvaardersplassen. Het is de bedoeling dat er dan een einde komt aan de steeds weer terugkerende discussie over de dieren in de winter. 'Maar de vraag is of dat op zo'n emotioneel dossier gaat lukken', zegt de woordvoerder.


Het is koud dus er wordt gediscussieerd over de Oostvaardersplassen

Als het gaat vriezen, laait de discussie op: moeten de grazers op de Oostvaardersplassen worden bijgevoerd of niet? Natuurlijk, vindt Eline Schievink, die met vier balen hooi op de achterbank naar Lelystad is gereden. Bijvoeren heeft geen enkele zin, zegt Joke Bijl van Staatsbosbeheer. 'Het is survival of the fittest. Het bijvoeren bereikt ook de zwakke dieren niet'

Dierenliefhebbers brengen balen hooi naar de Oostvaardersplassen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.