Achtergrond Werkzaamheden

Graven in Nederlandse bodem gaat 120 keer per werkdag mis

Deze week kampte Schiphol bijna een etmaal lang met vertragingen nadat bij graafwerk een kabel was beschadigd. Dat gebeurt door de volle bodem van Nederland meer dan honderd keer per dag. Wat doen gemeenten en ‘grondroerders’ om zulke schade te voorkomen?

Grondwerk in de Emmastraat in Breda voor het verplaatsen en verleggen van kabels voor telecommunicatie. Beeld Hollands Hoogte.

Hoe vaak raken in Nederland kabels en leidingen beschadigd door graafwerkzaamheden?

Vorig jaar 33 duizend keer, meldt het ministerie van Economische Zaken. Dat komt neer op zo’n 120 gevallen per werkdag. Het gaat om de voorvallen die officieel zijn gemeld door beheerders van de netten voor stroom, gas, water of internetverkeer. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk hoger. Aannemers maken jaarlijks tussen de 500 duizend en 530 duizend keer een gat in de grond: circa tweeduizend keer per werkdag.

Waarom gaat het zo vaak fout?

Er ligt voor meer dan 2 miljoen kilometer leidingen en kabels in de grond. Daar vallen rioleringsbuizen onder, maar ook kabels voor straatlampen en verkeerslichten. Ter vergelijking: de totale lengte van alle Nederlandse wegen (van snelweg tot steeg) bedraagt 140 duizend kilometer. Een probleem is dat er tot 2006 geen wettelijke verplichting bestond om de aanleg van leidingen te melden. Sommige netten liggen al 35 jaar onder de grond, meestal slecht of soms niet gedocumenteerd.

Hoe groot is de schade door onkundig gewroet?

Het herstel van de directe schade kostte vorig jaar 25 miljoen euro, minder dan 800 euro per incident. De indirecte gevolgen laten zich minder makkelijk becijferen. Daar komen een hoop variabelen bij kijken, van schade omdat bedrijven telefonisch onbereikbaar zijn voor klanten tot de inhoud van de diepvries die de consument kan weggooien. Barry Kok, beleidsadviseur van het Gemeentelijk Platform Kabels & Leidingen (GPKL), raamde op radiostation BNR donderdag de nevenschade op 730 miljoen euro.

Hoe betrouwbaar is die schatting?

Kok verwijst naar een studie van de universiteit van Birmingham uit 2016. De onderzoekers hebben in kaart gebracht welke maatschappelijke gevolgen een leiding- of kabelbreuk allemaal kan hebben en hebben aan ieder effect een prijskaartje gehangen. Na wikken en wegen komen ze tot de slotsom dat de kosten van de maatschappelijke gevolgen een factor 29 keer hoger liggen dan de uitgaven voor het herstel van de directe schade. De Britten houden twee grote slagen om de arm. Eén: ze onderzochten slechts zestien incidenten. Twee: ze bekeken alleen voorvallen in dichtbevolkte stadscentra.

Wat gebeurt er om graafschade te voorkomen?

Aannemers moeten hun werkzaamheden registeren bij het Kadaster. Alle ‘grondroerders’ – degenen die Nederland op de schop nemen – zijn ook verplicht melding te maken van wat ze voor verrassingen aantreffen in de bodem. Vanaf 1 januari moeten de beheerders van netten hun gegevens centraal opslaan, om fouten te voorkomen.

Helpen al die afspraken?

Ja. In relatieve zin neemt het aantal schadegevallen de laatste jaren langzaam af. In absolute getallen blijft het aantal incidenten hoog. Alle partijen willen dat dit jaar terugbrengen tot 25 duizend. In Averlo (Overijssel) lukte dat deze zomer nog niet erg. Daar werd bij graafwerk in anderhalve week tijd drie keer een gaspijp geraakt, een keer een elektriciteitskabel en een keer de waterleiding. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.