Nieuws

Graven 751 inheemse kinderen gevonden in Canada: ‘Beschamende herinnering aan systematisch racisme’

In de buurt van een kostschool in Canada zijn graven met stoffelijke overschotten van 751 kinderen gevonden. Tot in de jaren negentig van de vorige eeuw werden jaarlijks honderden kinderen van de oorspronkelijke bevolking van Canada op dergelijke scholen ‘beschaafd’ met onderwijs en bekering tot het christendom.

Knuffelbeesten en bloemen voor de slachtoffers op het terrein van de Kamloops Residential School.  Beeld REUTERS
Knuffelbeesten en bloemen voor de slachtoffers op het terrein van de Kamloops Residential School.Beeld REUTERS

De schokkende ontdekking in de provincie Saskatechewan is de ‘meest significante vondst tot dusver’, omdat hier nog meer kinderen begraven liggen dan op een recent ontdekte begraafplaats in de buurt van een andere kostschool.

Na de vondst enkele weken geleden van stoffelijke overschotten van 215 kinderen in de buurt van een internaat in Kamloops, Brits Colombia, voorspelden zowel inheemse organisaties als de Canadese premier Justin Trudeau dat dit slechts het topje van de ijsberg was. De nieuwste vondst woensdag bij de voormalige Marieval-kostschool voor inheemse kinderen bevestigt dat. ‘Het nieuws (…) is werkelijk tragisch, maar niet verrassend,’ zei Perry Bellegarde, een inheemse leider, op Twitter.

De Federatie van Soevereine Inheemse Naties van Saskatchewan hebben het nieuws donderdag eerst in besloten kring met overlevenden en nabestaanden besproken, omdat de gemeenschap is getraumatiseerd door de eerste ontdekking van graven in Kamloops.

Premier Trudeau noemt de vondst van de twee begraafplaatsen donderdag ‘een beschamende herinnering’ aan het systematische racisme, de discriminatie en het onrecht waar de inheemse volkeren van Canada tot de dag van vandaag mee te maken hebben. Volgens Trudeau moet Canada de geschiedenis erkennen om een ‘betere toekomst op te bouwen’.

Geïnstitutionaliseerde kinderverwaarlozing

Die vondst veroorzaakte een schokgolf in Canada, maar voor de oorspronkelijke bewoners van Canada, indianen en Inuit, zijn de ongemarkeerde graven vooral een gruwelijke bevestiging van iets wat ze al lang weten uit de mondelinge overlevering. Op aanwijzing van verhalen van ouderen en overlevenden, vond de inheemse groepering Cowessess First Nation deze week met behulp van een radar die tot enkele meters in de grond kan kijken, honderden stoffelijke overschotten in anonieme graven vlakbij de Marieval-school, waar tot in de jaren negentig van de vorige eeuw jaarlijks honderden inheemse kinderen werden ‘beschaafd’ met onderwijs en bekering tot het christendom.

Een wake voor de slachtoffers van de Kamloops Indian Residential School, wiens graven enkele weken geleden werden gevonden.  Beeld AFP
Een wake voor de slachtoffers van de Kamloops Indian Residential School, wiens graven enkele weken geleden werden gevonden.Beeld AFP

Marieval was een van de 139 internaten, in de meeste gevallen onder leiding van de katholieke kerk, waar vanaf de negentiende eeuw tot eind jaren negentig van de vorige eeuw zeker 150.000 inheemse kinderen werden gedwongen zich aan de cultuur van witte Canadezen aan te passen. Seksueel misbruik, mishandeling, slechte hygiëne en besmettelijke ziektes waren zo ingeburgerd dat het internaatsysteem een vorm van ‘geïnstitutionaliseerde kinderverwaarlozing’ was, stelde een nationale onderzoekscommissie in 2015 vast.

Inheemse jongeren die hun schooltijd overleefden, verloren niet alleen contact met ouders en stamgenoten, maar ook hun eigen taal en cultuur, volgens de oorspronkelijke bevolkingsgroepen een belangrijke oorzaak van hun achterstandspositie.

Dodental

De schattingen van de officiële onderzoekscommissie, die deze zwarte bladzijde in de Canadese geschiedenis ‘culturele genocide’ noemt, lopen uiteen van 1.400 kinderen die bij brand of ongelukken waren omgekomen tot 6.000 sterfgevallen. Het werkelijke aantal blijft onduidelijk omdat scholen graven niet markeerden, om geld uit te sparen. Sommige begraafplaatsen zijn overwoekerd met onkruid of doen tegenwoordig dienst als parkeerterrein. Scholen hielden sterfgevallen niet goed bij, en sommige katholieke organisaties zouden hun administratie niet voor onderzoek beschikbaar stellen.

Inheemse deskundigen komen daarom met hogere schattingen. Volgens Nigaan James Sinclair, een professor inheemse studies van de universiteit van Manitoba, is een aantal van 25.000 sterfgevallen realistischer.

De Canadese federale regering heeft 27 miljoen Canadese dollar gereserveerd voor onderzoek door plaatselijke gemeenschappen naar mogelijke begraafplaatsen. Met dat geld wordt gezocht naar verscholen graven met behulp van radartechnologie. Alleen al in Saskatchewan is acht miljoen dollar ingezet.

Vaticaan

Op basis van verhalen uit zijn gemeenschap breidde chef Cadmus Delorme het zoekgebied rond het Marieval-internaat vier keer uit, aldus Delorme op de Canadese televisiezender CTVnews. Die werkwijze leverde honderden anonieme graven op, terwijl op basis van de archieven van de Marieval-school eerder werd geconcludeerd dat daar slechts acht sterfgevallen waren. Bij de kostschool in Kamloops was het officiële cijfer ook te laag. Op een monumentje bij de school staan 65 overleden kinderen, maar in de anonieme graven lagen 215 kinderlijkjes.

Na deze vondst vonden veel Canadezen dat ook de paus excuses moet aanbieden. Dat heeft paus Franciscus nog niet gedaan, al heeft hij wel zijn afschuw uitgesproken. De ontdekking van de tweede begraafplaats betekent meer druk op zowel het Vaticaan als premier Trudeau, die bij zijn aantreden in 2015 beloofde de situatie van de 1,3 miljoen indianen en Inuit te verbeteren. De Canadese regering heeft verschillende keren formeel excuses aangeboden, maar inheemse organisaties willen meer praktische hulp bij het aanpakken van de sociale en economische ongelijkheid. Door zelfmoord, alcoholisme en minder welvaart leven Inuit en indianen vijf tot zeven jaar korter dan de gemiddelde Canadees.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden