Commentaar

Gratis bier is er niet bij

De voordelen van het CPB als scheidsrechter gaan boven de nadelen. Want politiek is keuzes maken.

CPB en PBL presenteren hun analyses van de verkiezingsprogramma's Beeld anp

Op de vooraanstaande rol van het Centraal Planbureau rond de verkiezingen is best wat aan te merken. In de eerste plaats vanwege de onstuitbare neiging om de campagne te verkleinen tot louter materiële thema's. In welk ander land vangen lijsttrekkers elkaar vliegen af onder verwijzing naar 'tabel 3, pagina 37 van uw doorrekening, waaruit blijkt dat bij u de koopkracht...'? Voor wie de verbeelding aan de macht wil, is het CPB vaak een ruwe spelbreker. Zeker in een campagne als de huidige, die vooralsnog draait om thema's als immigratie, integratie en identiteit, kunnen alleen de cijfers niet maatgevend zijn.

Tegenstanders merken ook terecht op dat politiek geen exacte wetenschap is. Wie zijn beloften niet laat doorrekenen op zaken als werkgelegenheid, economische groei en koopkracht, plaatst zichzelf buiten de orde die meer groei nastreeft. Is dat wel eerlijk tegenover een club als de Partij voor de Dieren, die juist die orde verwerpt?

Toch winnen de voordelen het ook dit jaar weer van de nadelen. Het CPB is opper-stemwijzer en factchecker inéén: doen de partijen wat ze beloven? Wat zijn de consequenties? Als partijen echt moeten kiezen, waar liggen dan hun prioriteiten? Zeker nu het CPB ook de inkomensverdeling en de milieueffecten meeneemt, geeft de doorrekening een evenwichtig beeld van het politieke landschap.

Bovendien maakt het bureau duidelijk dat er heel wat te kiezen valt op 15 maart. Om maar één pregnant voorbeeld te noemen: wie vindt dat de inkomens nu echt eens rigoureus herverdeeld moeten worden, ten gunste van de minderbedeelden, weet sinds donderdag dat hij bij de SP moet zijn. Maar nu dan wel met de wetenschap dat dit op de langere termijn slecht is voor de werkgelegenheid. Wie juist meer banen wil bij bedrijven, kan bij de VVD terecht. Maar neemt dan wel op de koop toe dat uitkeringsgerechtigden koopkracht inleveren.

Het verbeteren van de wereld naar eigen voorkeuren gaat bij iedereen ten koste van andere zaken. Gratis bier is er niet bij. Dat brengt de politiek terug tot z'n essentie: keuzes maken. We krijgen boter bij de vis. Het blijft jammer dat partijen als de PVV en 50Plus, die zeggen het land te willen regeren, deze uitdaging niet aandurfden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden