Gratis bestaat niet

Decennia lang zijn de belastingen verlaagd. Daar krijg je dure kinderopvang en lage lerarensalarissen van, zeker als je schoolboeken gratis maakt en de hypotheekrente mag aftrekken. Want gratis bestaat niet.

'Hier schrik ik echt van', aldus het CDA-Kamerlid De Nerée. Ook VVD, PVV en GroenLinks reageerden 'geschokt'. Nu is daarvoor in Nederland tegenwoordig weinig meer nodig, maar inderdaad. Door de bezuinigingen op de kinderopvang zouden ouders jaarlijks 1.400 euro extra moeten betalen, en dus is de Haagse wereld te klein.

Het kabinetsplan maakt duidelijk hoe krap de staat inmiddels bij kas zit. Dat zou de politiek tot nadenken moeten dwingen. Decennia lang zijn ten behoeve van 'de burger' en het bedrijfsleven uit internationale concur­rentieoverwe­gingen belastingen verlaagd en lasten verlicht. Terwijl de inkom­sten van ondernemers stegen, stagneer­den de lonen bij de (semi-) over­heid. Gevolg: steeds moeilij­ker zijn agenten, leraren en verplegers te vinden, want elders verdien je vele procenten meer.

Het kabinet heeft, onder zware druk van een ouderlobby, recent besloten schoolboeken gratis te maken om het gezinsinko­men te ontlasten. Het moet echter uit de lengte of de breedte komen - en dat betekent dat er voor andere uitgaven automatisch minder ruimte is.

1.400 euro jaarlijks extra zal vrouwen met een laag inkomen van de arbeidsmarkt jagen, omdat werken voor hen niet meer loont. Maar moeten, teneinde dat te vermijden, ook hoge inkomens op gratis schoolboeken en kinder­opvang kunnen rekenen? Op zulke inkomenspolitiek rest thans alleen een taboe.

Hypotheekrenteaftrek

Dat betekent dat ook de politici die nu moord en brand schreeu­wen, prioriteiten moeten durven stellen. Moet de hypotheekrenteaftrek voor miljonairs blijven? Vinden wij belastingvrij vliegen belangrijker dan goed onderwijs?

'Belasting betalen vind ik iets uit de prehistorie', aldus recent een boze luiste­raar op de radio. Nu is de prehistorie juist het enige tijdvak waarin geen belasting geheven werd.

Hoezeer mensen 'gratis' als normaal zijn gaan beschouwen, bleek wel uit de opgetelde wensenlijstjes van de aanhang van Verdonk: lagere belastingen, weg met het kwartje van Kok, zesbaans snelwegen en voor niets met de trein. Dat gaat niet samen. Want 'gratis' bestaat niet. Of doet u soms uw werk puur uit liefhebberij?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.